اختلال سامانه شهرزاد، پرداخت عوارض سالیانه خودرو را حضوری و پرهزینه کرد

اختلال طولانی مدت سامانه شهرزاد، پرداخت عوارض سالیانه خودرو را برای برخی شهروندان به مراجعه حضوری و پرداخت هزینه جداگانه در دفاتر خدمات شهری تبدیل کرده است.

مشکل شهرزاد، پرداخت عوارض را پرهزینه کرد

سامانه شهرزاد مدت هاست با اختلال در ارائه برخی خدمات مربوط به خودرو مواجه است و همین موضوع باعث شده برخی شهروندان برای پرداخت عوارض سالیانه خودرو به دفاتر خدمات شهری مراجعه کنند. این در حالی است که یکی از اهداف اصلی خدمات الکترونیکی شهرداری، کاهش مراجعات حضوری، صرفه جویی در زمان شهروندان و کاهش سفرهای غیرضروری است.

وقتی شهروند به دلیل اختلال سامانه ناچار به مراجعه حضوری می شود، علاوه بر مبلغ عوارض، باید هزینه جداگانه ای نیز بابت انجام این خدمت پرداخت کند. بر اساس رسیدهای ارائه شده از سوی شهروندان، این هزینه ۳۷۲ هزار و ۴۰۰ تومان است. به این ترتیب، شهروند برای پرداخت بدهی خود به شهرداری، باید هزینه استفاده از مسیر جایگزین را نیز بپردازد.

چرا اختلال شهرزاد باید هزینه داشته باشد؟

مسئله اصلی اینجاست که شهروند مراجعه حضوری را انتخاب نکرده، بلکه در صورت اختلال سامانه به این مسیر هدایت می شود. بنابراین این سوال مطرح است که چرا هزینه نقص یک خدمت الکترونیکی باید از شهروند دریافت شود؟

اختلال شهرزاد به پرداخت عوارض محدود نیست. در مواردی که اطلاعات خودرو در سامانه های شهرداری ثبت نشده باشد، شهروند برای ثبت خودرو نیز باید حضوری به دفتر مراجعه کند و طبق رسیدهای ارائه شده، حدود ۷۰ هزار و ۵۱۰ تومان هزینه بپردازد. در نتیجه، شهروند ممکن است برای فرآیندی که می توانست اینترنتی انجام شود، هم هزینه ثبت خودرو و هم هزینه انجام خدمت در دفتر را پرداخت کند.

حتی پرداخت اینترنتی هم بدون مشکل نیست

برخی شهروندانی که موفق شده اند عوارض سالیانه خودرو را اینترنتی پرداخت کنند نیز از ثبت نشدن برخی اطلاعات پرداخت در سامانه گلایه دارند. در بعضی موارد مبلغ پرداخت شده اما اطلاعات پرداخت یا برخی موارد عوارض در سامانه ثبت نشده است. در نتیجه، شهروند پس از پرداخت اینترنتی نیز مجبور به پیگیری حضوری شده است. برخی از این شهروندان می گویند پس از چند بار مراجعه و صرف زمان، حتی حاضر بوده اند هزینه خدمات دفتر را پرداخت کنند تا برای اصلاح وضعیت دوباره مراجعه نکنند. این مسئله نشان می دهد مشکل فقط درگاه پرداخت نیست؛ فرآیند ثبت و نهایی شدن اطلاعات نیز باید بدون نیاز به مراجعه حضوری انجام شود.

چرا شهرزاد در کنار تهران من ایجاد شد؟

در حالی که «تهران من» پیش از این بخشی از خدمات شهرداری مانند طرح ترافیک، عوارض خودرو و شارژ کارت بلیت را ارائه می کرد، «شهرزاد» با خدمات بیشتری از جمله خرید از میادین تره بار، فروشگاه شهروند، فروش پسماند، تاکسی و کیف پول شهروندی ایجاد شد. به گفته شهرداری تهران، این دو سامانه جایگزین یکدیگر نشده اند و همچنان همزمان فعال هستند. با این حال، تعدد سامانه ها زمانی قابل توجیه است که دریافت خدمات را ساده تر کند. در غیر این صورت، یکپارچه سازی و حتی تجمیع خدمات تهران من و شهرزاد می تواند از سردرگمی و مراجعات غیرضروری جلوگیری کند.

تناقض در سیاست خدمات الکترونیکی شهرداری

شهرداری تهران سال ها برای توسعه شهر هوشمند و خدمات غیرحضوری هزینه کرده و کاهش مراجعات حضوری را یکی از اهداف این سیاست ها قرار داده است. با این حال، وقتی مسیر الکترونیکی پرداخت عوارض دچار اختلال می شود، شهروند باید حضوری مراجعه کند و هزینه خدمات دفتر را بپردازد، بدون اینکه بابت این اختلال امتیاز یا تخفیفی دریافت کند.

به بیان ساده تر، شهروند در شرایطی که سامانه شهرداری در دسترس نیست، باید هزینه مراجعه حضوری را پرداخت کند و اگر پرداخت عوارض با تاخیر انجام شود، جریمه دیرکرد نیز همچنان می تواند به او تعلق بگیرد. یعنی نه هزینه مراجعه جبران می شود و نه اختلال سامانه باعث کاهش هزینه های ناشی از تاخیر می شود. این در حالی است که شهروند مراجعه حضوری را انتخاب نکرده و در صورت اختلال سامانه، عملا مسیر دیگری برای انجام کار خود ندارد. بنابراین پرسش اصلی این است که چرا تمام هزینه های ناشی از اختلال یک خدمت الکترونیکی باید بر عهده شهروند باشد؟

این تناقض در مقایسه با نحوه برخورد شهرداری با اختلال ابزارهای پرداخت در حمل و نقل عمومی نیز قابل توجه است. در اتوبوس های شهری اعلام شده که اگر دستگاه کارتخوان دیجیتال خراب باشد، مسافر نیازی به پرداخت کرایه ندارد. اما در فرآیند دریافت عوارض خودرو، با وجود اختلال سامانه، نه تنها مبلغ عوارض کاهش پیدا نمی کند، بلکه شهروند باید برای مسیر جایگزین هزینه پرداخت کند و در صورت تاخیر، جریمه دیرکرد نیز از هزینه های او حذف نمی شود. در چنین شرایطی این سوال مطرح است که چرا شهرداری برای دریافت مطالبات خود بر پرداخت کامل عوارض، هزینه خدمات و جریمه های مربوط به آن تاکید دارد، اما در قبال کیفیت و دسترسی به همان خدمتی که برای دریافت این مبالغ ایجاد شده، مسئولیت اختلال را نمی پذیرد؟

اگر قرار است خدمات الکترونیکی هزینه و زمان شهروندان را کاهش دهد، اختلال این خدمات نیز نباید به ایجاد هزینه جدید برای مردم منجر شود.

سوال اصلی؛ چرا هزینه نقص سامانه را مردم می دهند؟

اختلال در یک سامانه ممکن است اتفاق بیفتد، اما وقتی طولانی می شود و مسیر جایگزین نیز هزینه ای جداگانه به شهروند تحمیل می کند، موضوع از یک مشکل فنی فراتر می رود. اکنون این سوال مطرح است که چرا سامانه شهرزاد، با وجود گذشت مدت طولانی از آغاز این مشکلات، همچنان برای بخشی از شهروندان امکان انجام کامل خدمات مربوط به خودرو را فراهم نمی کند؟

از سوی دیگر، اگر شهروند به دلیل اختلال سامانه مجبور به مراجعه حضوری شده است، مبنای دریافت هزینه خدمات از او چیست؟ آیا شهرداری نباید در چنین شرایطی هزینه خدمت حضوری را کاهش دهد یا برای دوره ای که خدمت الکترونیکی در دسترس نبوده، از دریافت هزینه اضافی خودداری کند؟

در نهایت، اگر شهرداری از شهروندان انتظار دارد عوارض خود را به موقع پرداخت کنند، انتظار متقابل این است که مسیر پرداخت نیز ساده، پایدار و کم هزینه باشد. خدمات الکترونیکی قرار است زمان و هزینه مردم را کاهش دهد؛ نه اینکه نقص آن، مراجعه حضوری و هزینه جدیدی به شهروند تحمیل کند.