تاریخچه فیات ؛ سرگذشت غول خودروساز ایتالیایی

Fiat یکی از برندهای ایتالیایی صنعت خودرو است که ما در این مقاله به ارائه اطلاعاتی درباره آن پرداخته و مروری بر تاریخچه این شرکت محبوب و قدیمی خواهیم داشت.

در حال حاضر نام شرکت‌های متعددی در صنعت خودرو مشاهده می‌شود و یکی از این نام‌ها فیات است. این برند از جمله قدیمی‌ترین شرکت‌های خودروسازی جهان و ایتالیا است که همواره با بهره گیری از تکنولوژی‌های پیشرفته و ارائه مدل‌های جذاب تحولاتی را در صنعت خودرو ایجاد کرده است. فیات از جمله بزرگترین تولید کنندگان خودرو در ایتالیا به حساب می آید و همواره با گذشت سال‌ها از جمله بزرگترین برندهای خودروسازی اروپایی محسوب می شود. نام این شرکت خودروسازی از عبارت Torino Fabbrica Italiana Automobili گرفته شده که به معنای کارخانه خودروسازی ایتالیایی تورین است. ما در این مقاله نگاهی به تاریخچه فیات خواهیم داشت و مسیر تولد و تحول این برند محبوب ایتالیایی را برای شما شرح می‌دهیم.

نگاهی به تاسیس فیات و آغاز فعالیت آن

شرکت خودروسازی فیات در سال ۱۸۹۹ میلادی توسط گروهی از افراد از جمله جیووانی آنیلی (Giovanni Agnelli) تاسیس شد. در سال ۱۹۰۰ اولین کارخانه این برند شروع به کار کرد و در ابتدای کار خود توانست تنها با ۳۵ کارگر ۲۴ خودرو تولید کند. فیات از همان ابتدا برندی توام با استعداد و خلاقیت بود و پس از ۳ سال موفق به تولید ۱۳۵ دستگاه خودرو شد. پس از رسیدن به چنین رقمی روند سودآوری فیات آغاز شد و تنها پس از گذشت ۳ سال تعداد آمار تولیدی خودرو به ۱۱۴۹ رسید. ابتدای کار این برند با موفقیت همراه بود و با افزایش تعداد خودروها سوددهی نیز بیشتر می‌شد و در نهایت فیات سهام خود را در بورس میلان به فروش رساند.

فیات ۴ HP اولین خودروی رسمی این شرکت بود که در ابتدا تنها ۲۴ دستگاه از آن وارد بازار شد. اولین کامیون فیات نیز در سال ۱۹۰۳؛ یعنی همان سال‌های ابتدایی فعالیت شرکت عرضه شد و با همین محصولات، این برند به جایگاه بالایی دست پیدا کرد. با وجود تولیدات محدود، فیات توانست اولین محصولات خود را به ایالات متحده صادر کند و در همان سال‌ها موفق به تولید موتور هواپیما نیز شد. این شرکت تنها پس از گذشت ۱۰ سال از فعالیت خود، به یکی از بزرگترین شرکت‌های خودروسازی ایتالیایی تبدیل شد و دومین شعبه خود را در نیویورک تاسیس کرد.

فیات و آغاز جنگ جهانی اول

متاسفانه دوران اوج شرکت خودروسازی فیات مصادف با شکل‌گیری جنگ جهانی اول بود و با شروع جنگ فرصتی برای ادامه تولید خودرو نماند. با این حال همچنان این شرکت توانست فعالیت خود را پابرجا نگه دارد و مانند بسیاری از شرکت‌ها در تولیدات خود تغییر رویه ایجاد کرد. فیات نیز مانند سایر شرکت‌ها به تولید اسلحه، قطعات هواپیما، آمبولانس و کامیون مشغول شد، ولی با ورود ایالات متحده به جنگ تمامی کارخانه‌های این برند بسته شدند. در واقع در این سال‌ها فیات تنها شرکتی نبود که تولیدات خود را متوقف کرده بود و شرکت‌های دیگری نیز درگیر ورشکستگی و توقف تولید بودند.

فیات پس از جنگ جهانی اول

جنگ جهانی اول و بسته شدن کارخانه‌های فیات به معنای اتمام فعالیت این شرکت نبود و پس از جنگ، این برند موفق شد تا اولین تراکتور خود را به بازار عرضه کند. اتمام جنگ، جانی دوباره به فیات محبوب ایتالیایی بخشید و با گذشت زمان موفق شد تا مالک ۸۰ درصد بازار ایتالیا شود. به مرور زمان نام فیات به گوش رقبا رسید و نام این شرکت نیز در کنار شرکت‌های بزرگ آن زمان مطرح می‌شد. مسیر شکوفایی فیات در این سال‌ها به خوبی طی می‌شد، ولی ناگهان آنیلی از فیات جدا شد و کارگران کارخانه را تصاحب و پرچم قرمز کمونیسم را برافراشتند.

دوران طلایی فیات

در سال ۱۹۲۳ فیات کارخانه‌ای با خط تولید راه اندازی کرد که بزرگترین کارخانه اروپا نیز بود. تنها با گذشت ۲ سال از تاسیس کارخانه این شرکت موفق شد تا سهم خود را در بازار خودروی ایتالیا به ۸۷ درصد برساند. دهه‌های ۵۰ و ۶۰ میلادی می‌تواند از جمله دهه‌های طلایی فیات باشد، چرا که در این سال‌ها خودروهای محبوبی مثل فیات ۵۰۰ و فیات ۶۰۰ معرفی شدند. فیات ۵۰۰ یکی از خاص‌ترین خودروهای آن سال‌ها بود که فروش بسیار بالایی را نیز تجربه کرد. در طول سال‌ها نسل‌های مختلفی از این خودرو عرضه شده‌اند و همچنان نیز شاهد حضور فیات ۵۰۰ در بازار خودرو هستیم.

شکل‌گیری فیات کرایسلر

در سال ۲۰۱۴ شرکت خودروسازی فیات با شرکت آمریکایی کرایسلر ادغام شد و در نهایت گروه جدیدی به نام اف سی ای شکل گرفت. این گروه با نام فیات کرایسلر نیز شناخته می‌شد و مقر اصلی آن در آمستردام هلند بود. برندهای مختلفی مثل آبارث، مازراتی، آلفارومئو، فراری، دوج، جیپ، لانچیا و در نهایت فیات و کرایسلر از جمله زیرمجموعه‌های فیات کرایسلر بودند. این مجموعه با اختیار داشتن چنین برندهایی به هشتمین شرکت خودروسازی بزرگ جهان تبدیل شده بود. در حال حاضر این شرکت شعبه‌های متعددی در سراسر جهان دارد و برندهای مختلفی زیر مجموعه آن هستند.

شکل‌گیری استلانتیس

در سال ۲۰۱۹ شرکت فیات کرایسلر با گروه فرانسوی پژو سیتروئن یا همان PSA ادغام شد. هر کدام از این دو شرکت سهام ۵۰ درصدی در اختیار داشتند و با همکاری یکدیگر موفق شدند تا به یکی از بزرگترین شرکت‌های خودروسازی در جهان تبدیل شوند. در سال ۲۰۲۱ به طور رسمی این دو شرکت ادغام شدند و در نهایت گروه جدید استلانتیس شکل گرفت. استلانتیس از جمله شرکت‌های بزرگ جهانی است که ۳۰۰ هزار پرسنل و شعبه‌های زیادی در کشورهای مختلف دارد. از جمله زیر مجموعه‌های این شرکت می‌توان به فیات، آپارث، کرایسلر، آلفارومئو، دوج، سیتروئن، دی اس، مازراتی، لانچیا، رم، پژو، موپار، اوپل و همچنین واکسهال اشاره کرد. شرکت استلانتیس در سال ۲۰۲۱ موفق شد تا پس از شرکت‌های مطرحی مثل هیوندای، فولکس واگن، جنرال موتورز و تویوتا به عنوان پنجمین شرکت خودروسازی بزرگ جهان شناخته شود.

جایگاه امروزی فیات

فیات در طول دوران حضور خود در صنعت خودروسازی خودروهای محبوب و خاصی را تولید کرده که هر کدام به فروش بالایی دست پیدا کرده‌اند. در حال حاضر با وجود اینکه فیات شکوه گذشته خود را ندارد، اما هنوز هم محصولات آن در بازارهای جهانی خرید و فروش می‌شوند و می‌توان گفت که این شرکت همواره حضور پررنگی دارد. در شرکت‌هایی مثل برزیل، آرژانتین، لهستان و حتی مکزیک نیز شاهد حضور کارخانه‌های فیات هستیم. علاوه بر این جوینت ونچرهای این برند در کشورهایی مثل فرانسه، صربستان، چین و ترکیه و سایر کشورها راه‌اندازی شده‌اند. در حال حاضر بازارهای اصلی فیات، اروپا و ایتالیا هستند و طبق آمارهای سال ۲۰۲۱ این شرکت خودروسازی از شرکت‌های دیگری مثل نیسان، داچیا و سیتروئن رتبه بالاتری دارد.

حضور محصولات فیات در ایران

از سال ۱۳۱۴ محصولات شرکت خودروسازی ایتالیایی فیات به کشور ایران راه پیدا کردند. در ابتدای حضور محصولات این برند شاهد استقبال قشر تحصیل کرده بودیم و در سال ۱۳۳۲ نمایندگی واردات خودروهای فیات در ایران تاسیس شد. علی کاشانچی در آن سال با تاسیس شرکت کاوش موفق شد تا فیات ۶۰۰ و ۱۱۰۰ را وارد ایران کند و به محبوبیت این برند در ایران بیفزاید. کاشان چی تنها به واردات خودروهای فیات بسنده نکرد و در ادامه تصمیم گرفت تا کارخانه تولیدی محصولات این شرکت را در ایران راه اندازی کند. کارخانه فیات در ایران سایکا نام گرفت و توسط برادران کاشانچی راه اندازی شد. اولین محصول این کارخانه با نام فیات ۱۱۰۰ در سال ۱۳۴۰ به بازار عرضه شد و در مراسم افتتاحیه آنیلی مدیرعامل فیات نیز حضور پیدا کرد.

فیات ۱۱۰۰ جزو خودروهایی بود که قبل از پیکان بر روی خط تولید قرار داشت و علاوه بر آن، اولین سدان مونتاژی در ایران نیز بود. در ابتدا فروش این خودرو بسیار بالا بود، ولی در سال ۱۳۴۴ افت چشمگیری پیدا کرد و با ورود پیکان به بازار، عرصه برای فیات تنگ‌تر شد. در نهایت در سال ۱۳۴۸ تولید فیات ۱۱۰۰ متوقف و کارخانه سایکا نیز تعطیل شد. در سال‌های بعد محصولات فیات تنها به صورت وارداتی در کشور حضور پیدا می‌کردند. در حال حاضر نیز محصولات فیات به صورت کمرنگ در ایران حضور دارند بعضی از خودروهای آن مثل ون دوکاتو به صورت مونتاژی توسط پارسیان موتور عرضه می‌شوند.

ماندگارترین محصولات شرکت خودروسازی فیات

شرکت ایتالیایی فیات همواره محصولات ماندگاری را در طول تاریخ عرضه کرده است و با چشیدن روزهای سرد و گرم همواره بر سر زبان‌ها است. این شرکت از ابتدای حضور خود در عرصه خودروسازی به محبوبیت دست یافته و در این بخش به تعدادی از محصولات ماندگار آن اشاره می‌کنیم:

فیات ۵۰۰ آبارث

فیات ۵۰۰ یکی از محصولات جذاب کمپانی فیات است که با تغییرات هوشمندانه در آن فیات ۵۰۰ آبارث را وارد بازار کردند. این خودرو یک خودروی کوچک بود که چرخ‌های پهن، گلگیرهای برآمده و ابعاد بسیار جمع و جوری داشت. فضای کابین فیات ۵۰۰ آبارث به صورت مینیمال طراحی شده بود و با وجود ابعاد کوچک خود قدرت زیادی تولید می‌کرد.

فیات S67 رکورد

اس ۶۷ از جمله خودروهای ماندگار شرکت خودروسازی فیات است که در سال ۱۹۱۱ با پیشرانه ۴ سیلندر ۲۸.۴ لیتری عرضه شد. این خودرو از جمله خودروهای سریع آن زمان بود و با نام هیولای تورین نیز شناخته می‌شد. فیات اس ۶۷ در سال ۱۹۲۰ در طی تصادفی شدید آسیب جدی دید، ولی در سال ۲۰۰۳ خریداری شد و مالک آن پیشرانه جدیدی را برای خودرو در نظر گرفت. در نهایت در سال ۲۰۱۵ نسخه بازسازی شده اس ۶۷ در جشنواره سرعت گودوود به نمایش گذاشته شد.

جمع بندی

در پایان باید بگوییم که فیات به عنوان یکی از محبوب‌ترین و قدیمی‌ترین کمپانی‌های خودروسازی در جهان همواره محصولات قابل قبول و محبوبی را تولید کرده است. این شرکت خودروسازی از سال ۱۸۹۹ فعالیت خود را آغاز کرده و همواره نیز به عنوان یکی از خودروسازان برتر جهان شناخته می‌شود. فیات نیز مانند بسیاری از شرکت‌های دیگر فراز و نشیب‌هایی را در طول فعالیت خود تجربه کرده است، ولی همچنان شاهد حضور آن در صنعت خودروسازی هستیم. از جمله محصولات ماندگار این شرکت می‌توان به فیات ۵۰۰ آبارث و اس ۶۷ رکورد اشاره کرد.