قوانین معاینه فنی خودرو در سال ۱۴۰۴
در دنیای امروز که آلودگی هوا و ایمنی جادهها از مهمترین چالشهای شهری هستند، معاینه فنی خودرو بیش از همیشه نقش کلیدی ایفا میکند.
در دنیای امروز که آلودگی هوا و ایمنی جادهها از مهمترین چالشهای شهری هستند، معاینه فنی خودرو بیش از همیشه نقش کلیدی ایفا میکند. این فرایند نهتنها سلامت فنی خودرو را تضمین میکند، بلکه به کاهش آلایندهها، جلوگیری از حوادث و حفظ محیطزیست کمک شایانی مینماید. در سال ۱۴۰۴ (معادل ۲۰۲۵-۲۰۲۶ میلادی)، قوانین معاینه فنی توسط پلیس راهنماییورانندگی و سازمان حفاظت محیطزیست با تمرکز بیشتر بر استانداردهای زیستمحیطی، ایمنی و کنترل خودروهای فرسوده بهروزرسانی شده است. این تغییرات شامل سختگیری در تست آلایندگی، ترمز، تعلیق و بازرسی ویژه خودروهای دوگانهسوز میشود.
چرا معاینه فنی در ۱۴۰۴ مهمتر از همیشه است؟
با افزایش تعداد خودروها و تشدید آلودگی در کلانشهرها، قوانین جدید بر کاهش دودزا بودن خودروها و ارتقای ایمنی تأکید دارند. خودروهای فاقد معاینه فنی نهتنها جریمه سنگین میشوند، بلکه ممکن است نتوانند بیمه شخص ثالث تمدید کنند و حتی در برخی موارد پلاکشان ابطال شود.
زمان الزامی معاینه فنی و دفعات آن
طبق قوانین جاری:
خودروهای سواری شخصی: از ۴ سال پس از تاریخ تولید (خودروهای داخلی مدل ۱۴۰۰ و قبلتر، وارداتی مدل ۲۰۲۱ و قبلتر مشمول هستند).
اعتبار گواهی: یک سال.
خودروهای عمومی (تاکسی، وانت عمومی، اتوبوس): از یکسالگی. اعتبار: ۶ ماه برای عمر کمتر از ۱۰ سال، ۳ ماه برای بیش از ۱۰ سال.
موتورسیکلتها: از ۴ سالگی.
خودروهای فرسوده: سن ۴ تا ۱۵ سال (سواری شخصی): سالی یکبار.
بالای ۱۵ سال: سالی دو بار.
بالای ۲۰ سال: هر ۶ ماه یکبار (دو بار در سال).
خودروهای عمومی بالای ۸ سال: ۳ تا ۴ بار در سال.
خودروهای نو: تا ۴ سال کاملاً معاف هستند.
مدارک لازم برای مراجعه
| اصل کارت خودرو یا سند مالکیت |
| بیمهنامه معتبر شخص ثالث |
| گواهی معاینه فنی قبلی (در صورت تمدید) |
| کارت ملی یا شناسنامه مالک |
| نوبتگیری آنلاین از سامانههایی مانند my.tehran.ir یا مراکز استانی توصیه میشود تا از صفهای طولانی جلوگیری شود. |
مراحل و آزمونهای معاینه فنی
| پذیرش و ثبت: اسکن پلاک، بررسی مدارک و پرداخت هزینه |
| بازرسی ظاهری (چشمی): بررسی شیشهها، آینهها، برفپاککن، لاستیکها (عمق آج حداقل ۱. میلیمتر)، کمربند ایمنی، بوق، چراغها و بدنه (عدم آسیب ساختاری جدی) |
| آزمون همراستایی چرخها: انحراف نباید بیش از ۷ متر در هر ۱۰۰۰ متر باشد |
| آزمون ترمز: نیروی ترمز هر چرخ و تعادل (حداقل ۵۰٪ بین محورها) با دستگاه دینامیک |
| بررسی سیستم تعلیق و کمکفنرها: عملکرد جذب ضربه و تعادل |
| تنظیم چراغهای جلو: شدت نور و عدم خیرگی |
| آزمون آلایندگی: سنجش گازهای خروجی اگزوز |
| آزمونهای ویژه خودروهای دوگانهسوز: بازرسی چشمی مخزن CNG، لولهها، رگلاتور و شیرها. اگر مخزن بیش از ۶ سال عمر داشته باشد یا بازرسی چشمی تأیید نکند، تست هیدرواستاتیک اجباری است تا از نشتی و خطر انفجار جلوگیری شود |
| در صورت مردودی در هر مرحله، مالک ۱۵ روز مهلت دارد نقص را برطرف کند و برای تست مجدد (با هزینه کم) مراجعه نماید |
گازهای آلاینده مورد سنجش
در آزمون آلایندگی، موارد زیر اندازهگیری میشوند:
| مونوکسید کربن (CO): کمتر از ۰.۷٪ (دور آرام) |
| هیدروکربنهای نسوخته (HC): کمتر از ۲۵۰ PPM |
| اکسیدهای نیتروژن (NOx)، دیاکسیدکربن (CO₂) و ضریب لامبدا (λ) در مراکز پیشرفته |
| این استانداردها بر اساس مقررات زیستمحیطی ایران تنظیم شده و تمرکز اصلی بر کاهش آلودگی است (هرچند سطح آن پایینتر از استاندارد کامل یورو ۵ اروپا است، اما با دستگاههای پیشرفته کنترل میشود) |
هزینه معاینه فنی در سال ۱۴۰۴
هزینههای معاینه فنی نسبت به گذشته افزایش یافتهاند و بسته به نوع خودرو متفاوتاند:
| خودروهای بنزینی سبک حدود ۲۶۵ هزار تومان و معاینه فنی برتر ۲۷۵ هزار تومان |
| خودروهای دوگانهسوز با بازرسیهای مخصوص تا ۳۱۷ هزار تومان |
| هزینهها برای موتورسیکلتها و خودروهای سنگین نیز به طور جداگانه تعیین میشود. |
| هزینه تست مجدد (۱۵ روز اول): ۲۷,۵۰۰ تومان (مراجعه بعدی: حدود ۴۲,۰۰۰ تومان). بازرسی چشمی اضافی برای دوگانهسوز: ۵۰,۰۰۰ تومان. |
تفاوت معاینه فنی عادی و برتر
| عادی: سنجش آلایندگی در دور آرام. |
| برتر: سنجش در دور آرام و بالا (دقیقتر برای خودروهای انژکتوری). مزایا: تخفیف طرح ترافیک (۲۵-۳۰٪ در تهران) و اعتبار بیشتر زیستمحیطی. هزینه تقریباً مشابه. |
پذیرش و ثبت اطلاعات:
ورود خودرو به مرکز با اسکن پلاک آغاز میشود. اطلاعات مالک و خودرو ثبت شده، مدارک بررسی و هزینه پرداخت میگردد. این مرحله پایهای برای ورود به آزمونهای فنی است.
دلایل رایج مردودی در آزمون آلایندگی
خرابی یا تخلیه کاتالیزور، مشکلات سنسور اکسیژن، احتراق ناقص (شمع، وایر، انژکتور)، فیلتر هوا کثیف یا روغن روغنموتور، نشتی در سیستم اگزوز.
معاینه فنی نهتنها الزام قانونی، بلکه مسئولیت اجتماعی است. با رعایت آن، از جریمههای سنگین (که میتواند ماهانه میلیونها تومان شود)، خطرات جادهای و آلودگی بیشتر جلوگیری کنید. در سال ۱۴۰۴، با سختگیریهای جدید، بهترین زمان برای اقدام بهموقع است.
چرا شیشه خودرو در زمستان بخار میگیرد و چگونه واقعاً جلوی آن را بگیریم؟
بررسی تخصصی قطعات پنهان و مصرفی خودرو و نحوه تشخیص خرابی آن ها
پهن تر کردن لاستیک خودرو ؛ بررسی فنی یک تغییر رایج اما پیچیده
استارت سرد یا کولد استارت چیست؟ 
