ترکیب توربوشارژ و سوپر شارژ ؛ شاهکار مهندسی برای دستیابی به قدرت بی‌وقفه

ترکیب توربوشارژ و سوپرشارژ یکی فانتزی های هیجان انگیز خودرویی است که می تواند قدرت و گشتاوری فوق العاده را از موتور استخراج کند.

در دنیای خودرو، هر پیشرفت فناورانه معمولاً از یک نیاز ساده آغاز می‌شود: قدرت بیشتر، مصرف کمتر و پاسخ‌دهی سریع‌تر. وقتی بحث افزایش توان موتورهای احتراق داخلی پیش می‌آید، دو تکنولوژی کلاسیک بیش از همه در ذهن مهندسان و علاقه‌مندان نقش می‌بندد: توربوشارژر (Turbocharger) و سوپر شارژر (Supercharger). هر دو باهدف یکسان طراحی شده‌اند؛ افزایش چگالی هوای ورودی به سیلندر و در نتیجه بالابردن راندمان حجمی موتور. اما تفاوت‌های بنیادین در نحوه عملکرد و محدودیت‌های آن‌ها باعث شد ایده‌ای جسورانه شکل بگیرد: ترکیب این دو فناوری در یک موتور. نتیجه این تلفیق هوشمندانه چیزی نبود جز Twincharging؛ سیستمی که هم‌زمان پاسخ سریع و قدرت انفجاری را در اختیار راننده قرار می‌دهد.

مسئله اصلی؛ ضعف‌های ذاتی توربو و سوپر

برای درک چرایی تولد Twincharging باید ابتدا نقاط ضعف دو رقیب کلاسیک را بررسی کنیم:

توربوشارژر به‌وسیله گازهای خروجی اگزوز توربین خود را به گردش در می‌آورد و از این طریق کمپرسور متصل به آن، هوای بیشتری را به داخل موتور پمپاژ می‌کند. نتیجه این فرایند، افزایش چشمگیر توان در دورهای بالا و بهبود بهره‌وری سوخت است. اما این سیستم یک ضعف شناخته‌شده دارد: Turbo Lag. یعنی در دورهای پایین که جریان گازهای خروجی کافی نیست، توربین دیر به حرکت در می‌آید و تأخیر محسوسی در تحویل قدرت رخ می‌دهد. در مقابل، سوپر شارژر مستقیم از میل‌لنگ نیرو می‌گیرد و از همان لحظه فشردن پدال گاز، هوای فشرده را آماده تزریق می‌کند. این ویژگی آن را به بهترین گزینه برای پاسخ‌دهی سریع و شتاب اولیه تبدیل کرده است. اما مشکل سوپر شارژر، اتلاف انرژی مکانیکی و افزایش مصرف سوخت است. چون نیروی آن مستقیماً از موتور گرفته می‌شود و بخشی از توان خروجی صرف به حرکت درآوردن خودش می‌شود؛ بنابراین، توربو قدرت بالا در دور زیاد دارد اما کند عمل می‌کند سوپر شارژ سریع است؛ اما راندمان کلی را کاهش می‌دهد. همین تضاد بود که مهندسان را به سمت ترکیب این دو کشاند.

تولدترکیب توربوشارژ و سوپرشارژ؛ اتحاد قدرت و پاسخ

در سیستم Twincharged، مهندسان تلاش کرده‌اند بهترین ویژگی‌های هر دو فناوری را به دست آورند و ضعف‌ها را به حداقل برسانند. در دورهای پایین، سوپر شارژر فعال است. این قطعه هوای فشرده را بلافاصله به موتور می‌رساند و تأخیر توربو را عملاً حذف می‌کند. راننده در همان لحظه شروع حرکت، شتاب‌گیری قدرتمند و خطی را تجربه می‌کند. با بالارفتن دور موتور و افزایش جریان گازهای خروجی، توربوشارژر وارد مدار می‌شود. در این شرایط، توان توربو آن‌قدر زیاد است که می‌تواند نیاز موتور را تأمین کند و دیگر نیازی به سوپر شارژر نیست. برای جلوگیری از اتلاف انرژی، معمولاً یک سیستم بای‌پس یا کلاچ الکترومکانیکی وجود دارد که سوپر شارژر را از مدار خارج می‌کند. این موضوع باعث می‌شود بار اضافی روی موتور نیفتد و راندمان بهینه حفظ شود. این معماری هوشمندانه باعث می‌شود موتور هم در دور پایین و هم در دور بالا عملکردی بی‌نقص داشته باشد؛ چیزی که هیچ‌کدام از دو سیستم به‌تنهایی قادر به ارائه آن نیستند.

مزایا ترکیب دو فناوری نیروبخش

شاید بزرگ‌ترین مزیت ترکیب توربوشارژ و سوپرشارژ همین باشد که راننده دیگر حس نمی‌کند که موتور “صبر” می‌کند تا توربو به‌دور برسد. برخلاف موتورهای توربو شده که در دور پایین ضعیف هستند، این سیستم در تمام شرایط پرقدرت باقی می‌ماند. تاب‌گیری انفجاری: سوپر شارژر شتاب اولیه را تضمین می‌کند و توربو ادامه مسیر را باقدرت دیوانه‌کننده بر عهده می‌گیرد. راندمان حجمی فوق‌العاده: ترکیب دو فشاردهنده باعث ورود حجم هوای بسیار زیاد به موتور می‌شود و احتراق کامل‌تری رقم می‌زند.

معایب توربوشارژ و سوپرشارژ

البته هیچ شاهکاری بدون نقص نیست. Twincharging هم محدودیت‌های خاص خودش را دارد. پیچیدگی فنی بالا: طراحی چنین سیستمی نیازمند کنترل دقیق فشارها، دریچه‌ها، و هماهنگی توربو و سوپر است. کوچک‌ترین خطا می‌تواند باعث ناک زدن یا آسیب به موتور شود. هزینه تولید و نگهداری: وجود دو سیستم مجزا، قطعات بیشتر و خنک‌کاری پیچیده‌تر یعنی افزایش قیمت نهایی خودرو و هزینه تعمیر. صرف سوخت بالاتر نسبت به توربو خالص: هرچند سوپر شارژر در دورهای بالا غیرفعال می‌شود، اما در لحظه‌های اولیه باز هم بخشی از توان موتور را مصرف می‌کند.

نمونه‌های واقعی

چند خودروی خاص در تاریخ صنعت خودرو با این سیستم عرضه شدند و هنوز هم‌نامشان به‌عنوان نمونه‌های شجاعانه مهندسی مطرح است:

Lancia Delta S4 گروه B رالی: یکی از هیولاهای دهه ۸۰ که با موتور Twincharged توانست قدرتی دیوانه‌کننده و شتابی باورنکردنی تولید کند. این خودرو تا امروز به‌عنوان نماد نوآوری در مسابقات رالی شناخته می‌شود. Volkswagen 1.4 TSI یکی از معدود نمونه‌های تولید انبوه که با حجمی کوچک، توان و گشتاوری فراتر از انتظار ارائه داد. این موتور نشان داد Twincharging می‌تواند در خودروهای شهری هم کاربردی باشد. Nissan March Super Turbo یک نمونه کمیاب ژاپنی که ترکیب دو سیستم را در قالب یک خودروی کوچک شهری عرضه کرد.

ترکیب توربوشارژ و سوپر شارژ یک پاسخ هوشمندانه به نیاز همیشگی رانندگان برای تجربه قدرت بی‌وقفه و شتاب لحظه‌ای بود. این سیستم باوجود هزینه و پیچیدگی بالا، ثابت کرد که وقتی نبوغ مهندسی با جسارت ترکیب شود، نتیجه چیزی فراتر از معمول خواهد بود. شاید Twincharging هیچ‌وقت به طور گسترده در صنعت جا نیفتاد، اما به‌عنوان یک نقطه عطف در تاریخ خودرو باقی خواهد ماند. Twincharging فقط یک فناوری نیست؛ یک فلسفه است. فلسفه‌ای که می‌گوید هیچ ضعفی آن‌قدر بزرگ نیست که نتوان آن را با ترکیب درست تبدیل به نقطه قوت کرد. این همان چیزی است که آن را به یکی از خاص‌ترین شاهکارهای تاریخ خودرو بدل کرده است.

بررسی هاوال ؛ شریک تجاری جدید ایران خودرو را بیشتر بشناسید