هشدار انجمن واردکنندگان خودرو درباره تعرفه ۱۰۰ درصدی خودرو و ابرتورم

مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، درباره افزایش تعرفه واردات به ۱۰۰ درصد هشدار داد و گفت این تصمیم می تواند واردات خودروهای اقتصادی و هیبریدی را متوقف و قیمت خودروهای داخلی و مونتاژی را نیز افزایش دهد.

افزایش تعرفه واردات، بازار خودرو را گران تر می کند

پرسش: آقای دادفر، اگر تعرفه واردات خودرو به ۱۰۰ درصد برسد، ممکن است خیلی از مردم بگویند ما که توان خرید خودروی وارداتی نداریم، پس گران شدن آن چه ارتباطی با ما دارد؟ اما تجربه بازار نشان داده هر زمان قیمت خودروهای وارداتی جهش کرده، خودروهای داخلی و مونتاژی هم افزایش قیمت داشته اند. این موضوع را چطور ارزیابی می کنید؟

مهدی دادفر: اولاً همه ما در قبال تصمیم هایی که دولتمردان درباره مردم می گیرند و مستقیماً با هزینه زندگی و خانواده ها ارتباط دارد، مسئول هستیم و باید نسبت به آن واکنش نشان بدهیم. در خصوص احتمال افزایش تعرفه واردات به ۱۰۰ درصد باید بگویم که کمیسیون های فرعی اقتصادی و کمیسیون اقتصادی دولت، مدتی بود افزایش تعرفه با هدف تأمین کسری کالابرگ را در دستور کار داشتند. وزارت صمت که متولی این موضوع است، به صورت علنی با آن مخالفت می کرد. ما هم به عنوان نماینده فعالان این حوزه و کسانی که در کف بازار حضور دارند، هشدار دادیم که اگر قیمت خودروی وارداتی و تعرفه آن افزایش پیدا کند، چند اتفاق رخ می دهد.

• اول اینکه خودروهای اقتصادی دیگر وارد کشور نخواهند شد.
• دوم اینکه خودرویی با قیمت حدود ۶ میلیارد تومان، مانند تویوتا کرولا که در حال حاضر دهک های ششم، هفتم و هشتم از آن استفاده می کنند، می تواند به قیمتی حداقل حدود ۸ میلیارد تومان برسد.
• سوم اینکه بر اساس آمار و اطلاعات موجود، هر زمان قیمت خودروهای وارداتی به هر دلیل افزایش شدیدی داشته، قیمت خودروهای تولید داخل و مونتاژی نیز افزایش پیدا کرده است.

بنابراین با چنین تصمیمی، عملاً خودمان به تورم در بازار خودرو دامن می زنیم. بازار خودرو در ایران اثر روانی بسیار زیادی بر تصمیم گیری مردم دارد. نکته دیگر این است که آیا هر زمان در منابع مالی با کسری مواجه می شویم، باید به سراغ افزایش تعرفه خودروهای وارداتی برویم؟

هر وقت می خواهیم هوای پاک و سالم را پیگیری کنیم، می گوییم واردکنندگان باید خودرو اسقاط کنند. هر وقت می بینیم خودروهای فرسوده از رده خارج نمی شوند، مسئولیت آن را متوجه واردکنندگان می کنیم. وقتی ایمنی راه ها و جاده ها کاهش پیدا می کند یا حوادثی رخ می دهد که منجر به جان باختن مردم می شود، باز هم گفته می شود چون خودروهای وارداتی وارد کشور نمی شوند، چنین اتفاقاتی رخ داده است.

من به عنوان یک شهروند یک سؤال دارم؛ چند مسئله در این کشور قرار است فقط توسط خودروهای وارداتی حل شود؟

شما برای هر مسئله ای که می خواهید حل کنید، سراغ افزایش تعرفه خودروهای وارداتی می روید؛ آن هم برخلاف ماده ۳ قانون ساماندهی صنعت خودرو و برخلاف قانون هوای پاک. در ماده ۹ قانون هوای پاک، دولت موظف شده تعرفه ها را به صورت پلکانی هر سال کاهش دهد. حالا یک باره قرار است تعرفه های ۴۰، ۵۰ و ۶۰ درصدی به ۱۰۰ درصد برسد. موضوع مهم دیگر، خودروهای هیبریدی و برقی است. وقتی تعرفه این خودروها را هم به ۱۰۰ درصد افزایش می دهید، دیگر چه خودرویی با این شرایط وارد کشور خواهد شد؟

در این صورت قانون هوای پاک چه می شود؟ در حالی که دولت موظف است از تولید و واردات خودروهای برقی و هیبریدی یا کاهش تعرفه این خودروها حمایت کند.

افزایش تعرفه نباید به واردات قبلی تسری پیدا کند

پرسش: آقای دادفر، تعرفه واردات خودرو برای امسال هنوز بعد از گذشت ۶ ماه نهایی نشده و خودروها بر اساس تعرفه قبلی وارد می شوند. اگر قرار باشد تعرفه جدید شامل خودروهای وارد شده هم بشود، واردکننده ای که خودروی خود را مثلاً ۶ میلیارد تومان فروخته، ممکن است با هزینه ای بسیار بالاتر مواجه شود و دیگر نتواند مشتری پیدا کند. آیا این موضوع می تواند به زیان واردکنندگان و بازار منجر شود؟

مهدی دادفر: اصلاً قانون قابلیت عطف به ماسبق شدن ندارد. شما نمی توانید یک تصمیم جدید را به گذشته تسری بدهید. اگر قرار بود تعرفه ۱۰۰ درصد شود، باید از ابتدای سال این کار انجام می شد. سال گذشته هم چنین موضوعی در بودجه سال ۱۴۰۴ مطرح شد و تعرفه ۱۰۰ درصدی را آوردند. در نهایت کلی دردسر ایجاد شد و تا ماه هفتم همه معطل بودند. اگر رئیس محترم مجلس و رئیس جمهور وارد موضوع نشده بودند، این مسئله حتی تا پایان اسفندماه هم حل نمی شد. من امیدوارم اصلاً چنین بحثی درباره تسری نرخ های جدید اتفاق نیفتد؛ چون مردم آسیب بسیار زیادی خواهند دید. اصلاً تجارت و بازرگانی خودرو یک طرف ماجراست؛ تورم مصنوعی که در نتیجه چنین تصمیمی ایجاد می شود و عموم مردم را تحت تأثیر قرار می دهد، مسئله مهم تری است. این طور نیست که خودرویی که تا دیروز ۵ میلیارد تومان قیمت داشته، یک باره ۸ میلیارد تومان شود و هیچ کس واکنشی نشان ندهد. چنین اتفاقی کل امنیت روانی جامعه را تحت تأثیر قرار می دهد. کسانی که این پیشنهاد را مطرح کرده اند، به نظر می رسد توجه کافی به امنیت روانی جامعه و مصرف کننده نداشته اند.

توقف ترخیص خودرو با تماس تلفنی؛ دادفر: باید قانون اجرا شود

پرسش: آقای دادفر، هفته گذشته به صورت ناگهانی ترخیص خودرو در گمرک متوقف شد و بعد دوباره اعلام شد که ترخیص ادامه پیدا می کند. از طرف دیگر، در بازار آزاد هم بسیاری از خودروهای وارداتی فروخته نمی شوند، چون فعالان بازار منتظر نتیجه تعرفه هستند. آیا این وضعیت باعث ایجاد رکود تورمی در بازار خودرو نشده است؟

مهدی دادفر: به صورت شفاهی با برخی گمرکات تماس گرفتند و اعلام کردند: از روز سه شنبه هفته گذشته اجازه خروج ندهید تا ابلاغ جدید صادر شود. ئاین اتفاق کل سیستم را به هم زد. اعضای ما به صورت مکرر تماس می گرفتند و می گفتند کار متوقف شده است.

از طرف دیگر، ما در جلسات کمیسیون فرعی اقتصادی دولت شرکت می کردیم و متوجه شدیم که احتمالاً موضوع افزایش تعرفه در حال پیگیری است. امروز که با شما صحبت می کنم، این موضوع را تکذیب کرده اند و اعلام شده تا زمانی که تصمیم به صورت کتبی ابلاغ و تبدیل به قانون نشود، ترخیص ادامه خواهد داشت. اگر هم قانون جدیدی تصویب شود، روند ترخیص بر اساس همان قانون ادامه پیدا می کند. نکته این است که بعضی ها هنوز فکر می کنند می توان با یک تماس تلفنی و بدون ابلاغ رسمی، چنین تصمیماتی را اجرا کرد. ما در سال ۱۳۹۶ هم چنین تجربه ای داشتیم. یک باره با یک تکه کاغذ، کل واردات خودرو به کشور ممنوع شد و اعلام کردند که دیگر خودروی وارداتی وارد کشور نمی شود. آن دوره گذشته است و دیگر نمی توان به این شکل رفتار کرد. تصمیم ها باید بر اساس قانون اتخاذ و اجرا شوند.

تعرفه ۱۰۰ درصدی، خودروهای اقتصادی و هیبریدی را حذف می کند

مهدی دادفر: یقیناً با تعرفه ۱۰۰ درصدی، خودروهای اقتصادی و اصطلاحاً اکونومی از بازار واردات حذف می شوند. در این شرایط، واردکنندگان به سمت خودروهایی با حجم موتور و ارزش بالاتر می روند؛ خودروهایی که احتمال فروش ریالی بیشتری در بازار ایران دارند. به صورت خودکار، دیگر خودروی برقی نخواهید داشت، خودروهای زیر ۱۵۰۰ سی سی وارد نخواهند شد و کسی سراغ واردات خودروی هیبریدی نمی رود. همه به سمت خودروهایی با حجم موتور بالاتر و بزرگ تر می روند؛ خودروهایی که طی سال های گذشته اساساً وارد کشور نشده اند. البته اگر قرار باشد همه تعرفه ها ۱۰۰ درصد شود، برداشت من این است که ممکن است برای خودروهایی که در گذشته «لوکس» نامیده می شدند، تعرفه های بالاتری تعیین کنند. احتمالاً برای این خودروها نرخ هایی مانند ۲۶۵ یا ۳۰۰ درصد در نظر گرفته خواهد شد.

افزایش تعرفه؛ حمایت از مونتاژکاران یا زیان به کل بازار؟

پرسش: آقای دادفر، یک فرضیه این است که اگر قیمت خودروهای وارداتی به دلیل افزایش تعرفه بالا برود، فاصله قیمتی آنها با خودروهای مونتاژی کمتر می شود. مثلاً فردی که امروز با حدود ۵/۵ تا ۶ میلیارد تومان می تواند یک خودروی مونتاژی بخرد، ممکن است با افزایش ۵۰۰ میلیون تا یک میلیارد تومانی به سراغ خودروی وارداتی اکونومی برود. برخی حتی گمانه زنی می کنند که ممکن است منافع مونتاژکاران پشت این تصمیم باشد. آیا این فرضیه را تأیید می کنید؟

مهدی دادفر: ممکن است تولیدکنندگان و مونتاژکاران از چنین تصمیمی خوشحال شوند، اما اینکه بگوییم آنها این کار را انجام داده اند، نه.

به هر حال، وقتی خانه من بسوزد، آهسته آهسته آتش به خانه شما هم سرایت خواهد کرد. سازمان برنامه و بانک مرکزی در جلسات به شدت بر اجرای این تصمیم تأکید داشتند و اظهار کردند که رئیس جمهور نیز با این موضوع موافق است. بنابراین حتی اگر کمیسیون هم این موضوع را تصویب نکند، ممکن است آن را به سران قوا ببرند. ما امروز رئیس محترم قوه قضائیه، رئیس محترم مجلس شورای اسلامی، نمایندگان و اعضای کمیسیون را در جریان مکاتباتی که با سرعت ارسال کردیم، قرار داده ایم. نکته مهم دیگر اینکه خود وزارت صمت نیز مکاتبه ای تفصیلی با مسئولان امنیتی و اقتصادی کشور داشته و در آن با افزایش تعرفه مخالفت کرده است.