سیر اگزوبات معرفی شد؛ خودروهای برند ملی عربستان با طراحی عجیب و پیشرانه قدرتمند
شرکت سیر اتوموتیو (Ceer Automotive) به عنوان نخستین خودروساز عربستان سعودی، اخیراً از اولین محصولات خود رونمایی کرده است. این دو خودرو برقی لوکس از مشخصات جذاب و طراحی متمایزی برخوردار بوده و قرار است آغازگر یک برنامه بلندپروازانه برای تولید هفت مدل باشند. آنطور که اعلام شده، سیر اتوموتیو می خواهد بخشی از محصولات آتی خود را تا سال ۲۰۳۰ به بازارهای جهانی عرضه کند.
شرکت سیر اتوموتیو در سال ۲۰۲۲ و با همکاری صندوق سرمایه گذاری عمومی عربستان سعودی (PIF) و شرکت تایوانی فاکسکان (شریک تجاری اپل و مونتاژکننده گوشی های آیفون) تأسیس شده است. شکل گیری این خودروساز بخشی از برنامه چشم انداز ۲۰۳۰ عربستان (Vision ۲۰۳۰) محسوب می شود؛ برنامه ای که هدف آن کاهش وابستگی اقتصاد این کشور به درآمدهای نفتی و ایجاد صنایع جدید، از جمله صنعت خودروسازی است. حالا شرکت سیر در نظر دارد با تولید خودرو در داخل عربستان، چیزی فراتر از یک برند خودرویی ایجاد کرده و پایه های یک زنجیره تأمین و صنعت خودروسازی بومی را شکل دهد.
سیر اگزوبات (Ceer Exobot)؛ اولین خودرو برقی ساخت عربستان
سیر کارخانه خود را در شهر اقتصادی ملک عبدالله در ساحل غربی عربستان سعودی احداث کرده؛ این مجموعه قرار است بخشی از یک قطب بزرگ خودروسازی باشد که در کنار کارخانه سیر، شرکت های دیگر نیز در آن فعالیت کنند. برای نمونه، کمپانی آمریکایی لوسید (Lucid) که مالکیت آن اکنون در اختیار PIF قرار دارد، در همین منطقه در حال ساخت کارخانه است. شرکت های تأمین کننده قطعات از جمله هیوندای ترانسیس (Hyundai Transys) نیز در این مجموعه فعالیت خواهند کرد. سیر در مرحله نخست فعالیت خود، بازار عربستان و کشورهای اطراف منطقه خلیج فارس را هدف گرفته است. این شرکت فعالیت خود را با دو محصول پرقدرت و لوکس در کلاس E آغاز می کند که هر دو با نام اگزوبات (Exobot) شناخته می شوند.
یکی از این خودروها سدان و دیگری شاسی بلند است. هر دو مدل ظاهری کاملاً متمایز دارند و بدنه آنها گوه ای شکل و بسیار تهاجمی طراحی شده؛ طبق تصاویر موجود، سقف این خودروها به یک پنل شیشه ای بسیار بزرگ مجهز است. شرکت سیر این پنل را بزرگ ترین سقف شیشه ای استفاده شده در یک خودروی تولیدی توصیف می کند.
جیمز دی لوکا مدیرعامل سیر، در مصاحبه اختصاصی با نشریه اتوکار انگلستان اعلام کرده که طراحی غیرمتعارف محصولات اگزوبات تا حد زیادی نتیجه درخواست ها و پیشنهادهای محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان و رئیس صندوق سرمایه گذاری عمومی این کشور، بوده است. آقای دی لوکا که ۴۷ سال سابقه فعالیت در صنعت خودرو را در کارنامه دارد، می گوید تیم طراحی سیر به رهبری راب ملوین طراح سابق مکلارن، ابتدا تصور می کرد به نتیجه بسیار خوبی رسیده است. اما هیئت مدیره از آنها خواسته بود به جای الگوبرداری از محصولات موجود در بازار، سراغ طرحی کاملاً متفاوت بروند. به گفته او، اعضای هیئت مدیره خواهان سبکی مشابه سایر خودروسازان نبودند و شخصیتی مستقل و منحصربفرد را ترجیح می دادند.
دی لوکا درباره این رویکرد می گوید سیر اتوموتیو محصولی را ارائه خواهد کرد که نمونه مشابهی در جهان ندارد و زمانی که این خودروها وارد بازار شوند، توجه جهانی را به خود جلب خواهند نمود.
درهای گالوینگ و چراغ هایی با ۳۲ المان
یکی از شاخص ترین ویژگی های طراحی هر دو مدل اگزوبات، نوارهای نورانی خاص در قسمت جلو و عقب است. این نوارهای نوری از ۳۲ المان تشکیل شده اند و تعداد آنها به سال ۱۹۳۲، یعنی سال اتحاد عربستان سعودی، اشاره دارد. درهای بزرگ گالوینگ دیگر ویژگی عجیب این دو خودرو هستند. البته آقای دی لوکا تأکید کرده که این درها را نمی توان صرفاً یک «در» معمولی دانست و بیشتر باید آنها را بخشی از بدنه تصور کرد. هر دو مدل فاقد ستون B هستند. با این حال، مهندسان سیر تلاش کرده اند مکانیسم باز شدن درها به گونه ای طراحی شود که فضای مورد نیاز آنها تقریباً مشابه خودروهای معمولی باشد.
کابین خودروهای ملی عربستان؛ ترکیب نمایشگر لمسی و دکمه های فیزیکی
در داخل کابین، برخلاف برخی خودروهای برقی جدید که در آنها تقریباً همه چیز به نمایشگر مرکزی سپرده شده، سیر اتوموتیو از ترکیب نمایشگر لمسی مرکزی با دکمه های فیزیکی بهره گرفته است. هر دو مدل به سیستم فرمان برقی بدون اتصال مکانیکی یا Steer-by-Wire مجهز هستند. یکی دیگر از فناوری های جالب این خودروها چیزی است که سیر از آن با عنوان خنک کاری هاله ای یاد می کند. برای مقابله با گرمای شدید منطقه خلیج فارس، شیشه جلو با پوششی نقره ای و ویژه پوشانده شده؛ این پوشش برای بازتاب دادن حرارت و کاهش تاثیر تابش شدید خورشید طراحی شده است.
شاسی بلند اگزوبات؛ خودرویی برای فتح کویر
مدل شاسی بلند اگزوبات قرار نیست فقط یک کراس اوور لوکس شهری با ظاهر عجیب و غریب باشد. سیر اعلام کرده که این مدل قابلیت های قابل توجهی برای آفرود دارد و به طور مشخص برای استفاده در محیط های بیابانی طراحی می شود. دی لوکا می گوید هدف سیر این بوده که یک خودروی کاربردی بسازد که بتواند مردم عربستان و همچنین ساکنان گسترده تر منطقه خلیج فارس را به فناوری خودروهای جدید جذب کند. بنابراین نسخه شاسی بلند در کنار طراحی لوکس و عملکرد بالا، باید بتواند با شرایط سخت محیط های بیابانی نیز کنار بیاید؛ موضوعی که برای بازار اصلی سیر اهمیت ویژه ای دارد.
تولید سیر Exobot از ژانویه ۲۰۲۷ آغاز می شود
به گفته مدیرعامل سیر، بخش عمده آزمایش ها و کارهای مربوط به نمونه های اولیه اگزوبات انجام شده و پروژه اکنون وارد مرحله نهایی اعتبارسنجی محصول شده است. طبق برنامه های فعلی، تولید انبوه خودروها از ژانویه ۲۰۲۷ آغاز می شود؛ نخستین سفارش ها نیز در مارس ۲۰۲۷ به مشتریان تحویل داده خواهند شد.
جیمز دی لوکا بخش قابل توجهی از دوران حرفه ای خود را در سمت های مهندسی در جنرال موتورز سپری کرده است. او پیش از پیوستن به سیر نیز مدیر شرکت نوپای ویتنامی وینفست بود؛ شرکتی که در دوره ای با مشکلات و چالش های جدی روبرو شد. دی لوکا تأکید کرده که سیر قصد ندارد محصولی را قبل از آماده شدن کامل روانه بازار کند. او افزوده این شرکت تیمی متشکل از متخصصانی از ۴۵ کشور جهان دارد و توسعه خودرو بر اساس یک فرایند مشخص و تعریف شده انجام می شود.
فاکسکان، ب ام و، ریمک و هیوندای شرکای شرکت عربستانی سیر اتوموتیم
یکی از مهم ترین نکات درباره خودروهای تولیدی سیر، شبکه گسترده شرکای فنی این شرکت است. محصولات این شرکت بر پایه پلتفرم و معماری الکتریکی توسعه یافته توسط فاکسکان ساخته خواهند شد. این شرکت تایوانی یکی از بزرگ ترین شرکت های صنعتی جهان بوده و بخش قابل توجهی از تولید آیفون های اپل را انجام می دهد. شاید بدانید فاکسکان در سال های اخیر نیز به حوزه خودروهای برقی وارد شده است. سیر با کمپانی آلمانی ب ام و هم در زمینه فناوری همکاری دارد. به گفته آقای دی لوکا، این شرکت از بیش از ۱۰۰ سال تجربه ب ام و در زمینه مهندسی محصول و فرایندهای تولید استفاده خواهد کرد.
در بخش قوای محرکه نیز نام های بزرگی دیده می شوند. شرکت کروات ریمک وظیفه تأمین موتور عقب را بر عهده دارد و موتورهای محور جلو توسط هیوندای ترانسیس تأمین خواهند شد. ترکیب این شرکت ها نشان می دهد سیر قصد ندارد همه فناوری های خودرو را از صفر توسعه دهد و ترجیح داده برای کوتاه کردن مسیر توسعه، از تجربه و فناوری شرکای شناخته شده بهره ببرد.
بیش از ۱۱۰۰ اسب بخار و شتاب ۲.۱ ثانیه ای
آقای دی لوکا اعلام کرده نسخه های فول اگزوبات بیش از ۱۱۰۰ اسب بخار قدرت خواهند داشت. این نسخه ها می توانند در تنها ۲.۱ ثانیه از حالت سکون به سرعت ۶۲ مایل بر ساعت، معادل ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت برسند. ناگفته نماند سیر برای این خودروها قابلیت لانچ کنترل و حالت دریفت را در نظر گرفته است.
داخلی سازی جزو اهداف اصلی سیر اتوموتیو
یکی از اهداف اصلی سیر، افزایش تدریجی سهم قطعات تولید داخل در خودروهای اگزوبات است. این موضوع بخشی از برنامه گسترده تر عربستان برای ایجاد یک صنعت خودروسازی داخلی محسوب می شود. در حال حاضر ۴۶ درصد از ۲۳۰۰ نیروی شاغل در سیر، شهروندان عربستانی هستند. این شرکت قصد دارد سهم نیروی انسانی و زنجیره تأمین محلی را در سال های آینده افزایش دهد. سیر همچنین هدف گذاری کرده که تا سال ۲۰۳۴، حدود ۴۵ درصد از خودروهایش از منابع و قطعات داخلی عربستان تأمین شود.
برنامه تولید ۷ مدل خودرو تا سال ۲۰۳۰
دو مدل اگزوبات نخستین گام سیر هستند و این شرکت برنامه بسیار بزرگ تری برای آینده دارد. این خودروها برای بازار کشورهای منطقه خلیج فارس همگن سازی شده اند و در ابتدا فقط با پیشرانه کاملاً برقی عرضه خواهند شد. بازار خودروهای برقی عربستان هنوز کوچک است. خودروهای برقی حدود ۳ درصد از بازاری را تشکیل می دهند که مجموع فروش آن در سال گذشته کمی بیشتر از ۸۰۰ هزار دستگاه بوده است.
به همین دلیل، مدل های اگزوبات در واقع نقش خودروهای پرچمدار را ایفا می کنند؛ محصولاتی که قرار است توجه مشتریان را به فناوری خودروهای برقی جلب نمایند و زمینه را برای توسعه سیر فراهم سازند. پس از این دو خودرو، سیر می خواهد طی مدت کوتاهی پنج مدل دیگر را نیز وارد بازار کند. بر اساس برنامه فعلی، سال آینده یک سدان کلاس D، یک شاسی بلند و یک کراس اوور کوپه به محصولات سیر اضافه خواهند شد. مدل های کوچک تر نیز در سال ۲۰۲۸ از راه می رسند. در مجموع، این برنامه می تواند سبد محصولات سیر را به هفت مدل برساند.
آیا خودروهای ملی عربستان وارد بازارهای جهانی می شوند؟
پنج مدل آینده سیر از ابتدا به گونه ای طراحی خواهند شد که امکان دریافت مجوز و همگن سازی برای بازارهای جهانی را داشته باشند. با این حال، دی لوکا تأکید کرده که برنامه تجاری فعلی شرکت تا سال ۲۰۴۰ تعریف شده و در شرایط فعلی تمرکز اصلی آن همچنان عربستان سعودی و کشورهای اطراف در منطقه خلیج فارس است. او می گوید سیر حتی بدون ورود به بازارهای جهانی نیز یک برنامه تجاری مثبت و قابل اتکا برای بازار منطقه دارد. با این حال، درهای بازارهای جهانی کاملاً بسته نیستند. آقای دی لوکا افزوده که نباید هیچ احتمالی را از هم اکنون منتفی دانست. به گفته او، پنج مدل آینده به گونه ای طراحی شده اند که در صورت تصمیم شرکت، امکان عرضه در بازارهای جهانی را داشته باشند.
مدیرعامل سیر در توضیح رویکرد شرکت از مثال جالبی استفاده کرده است. او ترجیح می دهد سیر مانند یک رستوران ایتالیایی کوچک در گوشه شهر باشد که ابتدا همه چیز را به بهترین شکل انجام می دهد و بعد به آرامی توسعه پیدا می کند، نه اینکه خیلی سریع در همه جا شعبه بزند. به بیان دیگر، استراتژی سیر فعلاً «رشد کنترل شده» است، نه یورش ناگهانی به بازارهای جهانی.
سیر فقط به خودروهای برقی محدود نمی ماند
با وجود اینکه نخستین محصولات سیر تمام برقی هستند، مدیرعامل این شرکت تاکید کرده که برند مورد نظر قرار نیست خود را برای همیشه به یک فناوری خاص محدود کند. آقای دی لوکا سیر را شرکتی «انعطاف پذیر و مقاوم» توصیف نموده که قرار است محصولی متناسب با خواسته بازار تولید نماید. پلتفرم این شرکت نیز قابلیت استفاده از چند نوع قوای محرکه را دارد. همین موضوع احتمال استفاده از پیشرانه های هیبرید شارژی یا PHEV و همچنین فناوری برد افزا یا EREV را در آینده مطرح کرده است. از دید آقای دی لوکا، این فناوری ها می توانند در بازارهایی که تقاضای مناسبی برای آنها وجود دارد، با تغییرات حداقلی در طراحی خودرو مورد استفاده قرار بگیرند. در نتیجه، اگر شرایط بازار خودروهای برقی در کشورهای مختلف مطابق انتظار سیر پیش نرود، این شرکت از نظر فنی امکان حرکت به سمت خودروهای هیبریدی شارژی یا برد افزا را خواهد داشت.
آیا صندوق سرمایه گذاری عربستان همچنان از سیر حمایت می کند؟
یکی از پرسش های مهم درباره پروژه های بزرگ برنامه Vision ۲۰۳۰، میزان تداوم سرمایه گذاری عربستان در آنهاست. دولت عربستان و صندوق سرمایه گذاری عمومی این کشور طی سال های گذشته سرمایه قابل توجهی را به برنامه چشم انداز ۲۰۳۰ اختصاص داده اند، اما در سال های اخیر هزینه ها و سرمایه گذاری در برخی پروژه های بزرگ کاهش پیدا کرده است. برای نمونه، ابعاد پروژه شهر آینده نئوم (Neom) در شمال غرب عربستان کاهش یافته و PIF نیز تأمین مالی پروژه نوپای LIV Golf را متوقف کرده است. با این حال، جیمز دی لوکا تأکید می کند که چنین مسائلی تأثیری بر تعهد PIF نسبت به سیر ندارد. او می گوید با اطمینان می تواند اعلام کند که سیر از حمایت کامل عربستان سعودی برخوردار است و یک برنامه تجاری کاملاً تأمین مالی شده تا سال ۲۰۴۰ در اختیار دارد. دی لوکا همچنین اعلام کرده که سیر به زودی محصولات خود را به شکل گسترده به جهان معرفی خواهد کرد و از مجموعه تولیدی خود در شهر اقتصادی ملک عبدالله نیز رونمایی می کند. این مجموعه یک کارخانه مونتاژ کاملاً یکپارچه و پیشرفته خواهد بود که از نظر فناوری و فرایند تولید در سطح بالایی قرار دارد. مدیرعامل سیر این پروژه را یکی از قابل مشاهده ترین نمودهای برنامه چشم انداز ۲۰۳۰ می داند و می گوید عربستان منتظر روایت این پروژه است.
انتقادهای حقوق بشری و پاسخ مدیرعامل سیر
برنامه چشم انداز عربستان تنها با پروژه های اقتصادی و صنعتی شناخته نمی شود و همزمان انتقادهای گسترده ای نیز درباره وضعیت آزادی بیان، حقوق زنان و مسائل حقوق بشری در این کشور مطرح شده است. همین موضوع باعث شده برخی سرمایه گذاری های چشم انداز ۲۰۳۰ در حوزه برگزاری رویدادهای ورزشی از سوی منتقدان با اصطلاح «ورزش شویی» یا Sportswashing توصیف شوند.
از آقای دی لوکا پرسیده شده که آیا این انتقادها نگرانی خاصی برای سیر ایجاد می کند یا خیر. او در پاسخ گفته سیر اطمینان دارد که با روایت کردن داستان خود می تواند پیشرفت هایی را که در عربستان اتفاق افتاده نشان دهد. از نظر وی، شعار سیر تنها راه اندازی یک شرکت خودروسازی نیست، بلکه این شرکت می خواهد یک صنعت را در عربستان «شعله ور» کند. او به مجموعه خودروسازی در حال شکل گیری در شهر اقتصادی ملک عبدالله اشاره کرده و گفته کارخانه لوسید در یک طرف و مجموعه هیوندای در طرف دیگر قرار دارند. سیر همچنین برای ایجاد یک پارک تأمین کنندگان تلاش زیادی کرده است؛ زیرا بدون ایجاد زنجیره تأمین محلی نمی توان یک صنعت واقعی را در کشور شکل داد. این شرکت تاکنون توانسته است پنج تأمین کننده درجه یک جهانی را جذب کند.
ایجاد ۳۰ هزار شغل با پروژه خودروسازی سیر
جیمز دی لوکا اعلام کرده که سیر در مجموع انتظار دارد این پروژه به ایجاد حدود ۳۰ هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم منجر شود. او از نیروی جوان عربستانی حاضر در کارخانه سخن گفته و تأکید کرده که هنگام بازدید از مجموعه، می توان زنان و مردان جوان سعودی را دید که با حس غرور، هیجان و انگیزه در حال یادگیری هستند.
مدیرعامل سیر این پروژه را یک داستان بسیار بزرگ می داند و معتقد است این داستان در نهایت فراتر از بحث های سیاسی پیرامون عربستان خواهد رفت. او همچنین ابراز امیدواری کرده که روایت فعالیت های سیر بتواند اثر منفی برخی گزارش های رسانه ای و انتقادهایی را که از دید او برخی خبرنگاران مطرح می کنند، کاهش دهد.
واردات خودرو به کجا رسید؟ پشت پرده هزینه های سنگین خودروسازی
ردپای تعدیل نیرو مدیران خودرو به نمایشگاه خودرو تهران رسید
صنعت خودرو زیر بار تصمیمهای پراکنده دولتی
صنعت خودرو اسیر تصمیمگیران نامحدود و تصمیمات لحظهای 
خودروی ملی ایران ریرا با استاندارد های ۸۵ گانه ( خودشونم نمیدونن این استانداردا چیه)🤡
حتی اسمشم خودشون نذاشتن که گ داخلشه
دوست عزیز و باهوش, اسم این مدل Exobot هست که قطعا یه کلمه ترکیبی انگلیسیه و تلفظش در هر زبان فرق میکنه.
دیر استارت زدن اما اصولی