مقایسه خساپا و ایران‌ خودرو در آینه بازدهی سهام

بازار سرمایه معمولاً پیش‌ نگر است؛ یعنی قبل از آنکه نتایج اقدامات در صورت‌های مالی نهایی شود، سیگنال‌ها را دریافت و قیمت‌ها را تعدیل می‌کند. بررسی روند قیمتی سهام خودروسازان در بازه‌های زمانی مختلف نشان می‌دهد که سایپا (خساپا) در ماه‌های اخیر به‌ وضوح در کانون توجه بازار قرار گرفته و حتی از رقیب سنتی خود، ایران‌خودرو، پیشی گرفته است. این صدرنشینی صرفاً یک موج هیجانی نیست، بلکه حاصل مجموعه‌ای از تصمیمات عملیاتی، اصلاحات ساختاری و تغییر نگاه به آینده تولید در این گروه خودروسازی است.

مروری بر بازدهی سهام سایپا نشان می‌دهد که این نماد در اغلب بازه‌های زمانی، عملکردی فراتر از میانگین گروه داشته است. خساپا در بازه سه‌ماهه ۵۱ درصد، شش‌ماهه ۲۰ درصد، نه‌ماهه ۶۳ درصد و یک‌ساله ۶۵ درصد بازدهی را ثبت کرده است. این ارقام در کنار هم یک پیام روشن دارند؛ بازار، سایپا را سهمی ارزنده تشخیص داده و برای آن خریدار وجود دارد.

در مقابل، سهام ایران‌خودرو اگرچه در برخی بازه‌ها رشد قابل‌توجهی داشته، اما ثبات و تداوم رشد خساپا را تجربه نکرده است. بازدهی سه‌ماهه ایران‌خودرو ۶۳ درصد بوده، اما در شش‌ماهه به ۱۲ درصد کاهش یافته و در نه‌ماهه و یک‌ساله به ترتیب ۴۱ و ۵۳ درصد ثبت شده است. این تفاوت نشان می‌دهد که بازار، رشد سایپا را پایدارتر و مبتنی بر متغیرهای بنیادی ارزیابی کرده است.

بازار چرا زودتر از بقیه تصمیم گرفت؟

یکی از دلایل اصلی رشد خساپا، تشخیص سریع بازار نسبت به ارزندگی سهم است. سرمایه‌گذاران حرفه‌ای به‌خوبی می‌دانند که اصلاحات واقعی، حتی اگر پر سر و صدا نباشد، در نهایت خود را در عملکرد نشان می‌دهد. سایپا در ماه‌های گذشته اقداماتی انجام داده که جنبه ریشه‌ای داشته و از نگاه بازار پنهان نمانده است.

این اقدامات، سیگنال‌های مثبتی به بورس مخابره کرده‌اند؛ از بهبود عملکرد عملیاتی گرفته تا کنترل برخی هزینه‌های مزمن. کاهش سرفصل بدهی‌های بانکی، یکی از مهم‌ترین نشانه‌های این تغییر مسیر است؛ موضوعی که مستقیماً بر سودآوری آینده و کاهش ریسک شرکت اثر می‌گذارد.

تغییرات واقعی در زمین تولید

ورود جدی سایپا به حوزه قوای محرکه و معرفی موتورهای جدید، یکی از نقاط عطف این دوره محسوب می‌شود. قوای محرکه همواره یکی از ضعف‌های جدی سایپا بوده و بازار اکنون می‌بیند که این گلوگاه در حال اصلاح است. در کنار آن، امضای قرارداد با شرکت چانگان، پیام روشنی از احیای همکاری‌های بین‌المللی و ارتقای فناوری به بازار ارسال کرده است.

معرفی ۱۳ محصول جدید و عرضه بخشی از آن‌ها به بازار، از جمله «پارس‌نوآ» و تولید نخستین خودروی پلاگین هیبرید سایپا با نام آریا، نشان می‌دهد که تغییر سبد تولید صرفاً در حد شعار باقی نمانده است. تمرکز بر خودروهایی با زیان کمتر، در کنار چهار برابر شدن تولید سایپا دیزل، مسیر حرکت شرکت را به سمت کاهش زیان عملیاتی ترسیم می‌کند.

مهار آینده‌ فروشی و نگاه صادرات‌ محور

یکی دیگر از نکات مورد توجه بازار، جلوگیری از آینده‌فروشی و مدیریت تعهدات است. کاهش تعهدات معوق، در کنار افزایش صادرات، تصویری از نظم مالی و برنامه‌ریزی واقع‌بینانه ارائه می‌دهد. این مجموعه عوامل باعث شده سهام سایپا نه‌تنها رشد کند، بلکه همچنان خریدار داشته باشد.

در مجموع، صدرنشینی خساپا حاصل یک اتفاق مقطعی نیست؛ بازار سرمایه مجموعه‌ای از تصمیمات و عملکردها را کنار هم گذاشته و به این جمع‌بندی رسیده است که سایپا، دست‌کم در مقطع فعلی، مسیر روشن‌تری نسبت به گذشته و حتی نسبت به رقیب خود ترسیم کرده است.