کره شمالی ایزوله ؛ کمونیستی و تلاش برای جلوه صنعتی

در دورانی که کشورهای صنعتی جهان با نرخ‌های تولید چند میلیون واحد خودرو در سال، بازارهای جهانی را تسخیر کرده‌اند، کره شمالی نقشی عجیب و متفاوت بازی می‌کند. کشوری که به‌ واسطه ایدئولوژی کمونیستی، سیاست‌های اقتصادی بسته، تحریم‌های بین‌المللی و تمرکز شدید بر قدرت نظامی و سیاسی، یکی از پیچیده‌ترین و کم‌ اطلاع‌ ترین صحنه‌های صنعتی جهان را شکل داده است. در این کشور، توسعه صنعتی نه صرفاً بر اساس منطق بازار، بلکه بیشتر بر اساس سیاست‌گذاری متمرکز، شعار‌ های ایدئولوژیک و اهداف نمادین پیش می‌رود و خودروسازی یکی از بهترین نمونه‌های این وضعیت است.

به گزارش آخرین خودرو، تصور کنید کشوری که در اواخر دهه ۱۹۶۰ آغاز به تولید خودروهای خود می‌کند و در سال ۱۹۶۵ توانسته بود حدود ۴۰۰۰ خودرو در سال تولید کند، اما نیم‌قرن بعد همچنان در همان سطح باقی مانده است، در حالی که تولید صنعتی در بسیاری از کشورهای دیگر چندین برابر شده است.

صنعت خودروسازی کره شمالی: آمار و مسیر تاریخی

صنعت خودروسازی در کره شمالی از دهه ۱۹۵۰ آغاز شد، زمانی که حمایت فنی اتحاد شوروی به راه‌اندازی اولین کارخانه‌ها منجر شد. کارخانه‌ای مانند Sungri Motor Plant  در توکچون مسئول ساخت طیف متنوعی از وسایل نقلیه از جمله خودروهای سبک، کامیون‌ها و خودروهای نظامی بود .

با این حال، در مقایسه با جهان، آمار تولید در کره شمالی بسیار ناچیز است:

بر اساس داده‌های سالانه، تولید خودرو در این کشور اغلب در حدود چند هزار واحد در سال بوده است به‌ عنوان مثال، در سال‌های اخیر حدود ۲٬۰۰۰ دستگاه در سال ثبت شده‌اند (معادل ۰.۲×۱۰٬۰۰۰) یک رقم بسیار کوچک در مقایسه با استانداردهای جهانی.

این در حالی است که ظرفیت بالقوه صنعت خودرو در کره شمالی بر اساس برخی برآوردها می‌تواند تا ۴۰٬۰۰۰ تا ۵۰٬۰۰۰ وسیله نقلیه در سال باشد، اما به‌ واسطه محدودیت‌های اقتصادی و تحریم‌ها، این ظرفیت هرگز عملیاتی نشده است.

مقایسه تاریخی نشان می‌دهد که حتی در دهه ۱۹۶۰ که فاصله زیادی با توسعه صنعتی جهانی وجود نداشت، تولید حدود ۴۰۰۰ خودرو در سال در کره شمالی رقم قابل‌ توجهی بود؛ اما در نیم‌قرن بعد، این عدد عملاً تغییر نکرده است.

برای مقایسه سطح تولید صنعتی، کافی است بدانیم که حتی کشور همسایه جنوبی این کشور یعنی کره جنوبی در سال ۲۰۲۴ بیش از ۴ میلیون دستگاه خودرو تولید کرده بوده  رقمی که تقریباً ۲۰۰۰ برابر عدد تولید خودرو در کره شمالی است.

تلاش‌های نمادین: نسخه‌های «شمال‌کره‌ای» مرسدس بنز W201

در دل این زمینه صنعتی پیچیده، یکی از عجیب‌ترین پدیده‌ها در تاریخ خودروسازی کره شمالی ظهور خودروهایی است که در منابع با نام‌هایی مانند Pyongyang 4.10  و Kaengsaeng 88  شناخته می‌شوند.

این خودروها از نظر ظاهر به طرز قابل‌توجهی به مرسدس بنز ۱۹۰ با کد اتاق W201 شباهت دارند اما در عین حال، داستان آن ها بسیار متفاوت از تولید یک خودروی واقعی است.

 نام‌ها و معناها

Pyongyang 4.10:  این نام به تاریخ ۱۰ آوریل ۱۹۸۷ اشاره دارد روزی که در پیونگ‌یانگ اعلام شد که باید صنعت خودرو در کشور توسعه یابد .

Kaengsaeng 88  واژه «Kaengsaeng» در زبان کره‌ای به معنی «باززایی» یا «خوداتکایی» است مفهومی که با شعارهای ایدئولوژیک کره شمالی در آن دوره همسو بود .

ماهیت فنی و نمادین

این خودروها در عکس‌های مستند دوره اواخر دهه ۱۹۸۰ تا اوایل ۱۹۹۰ در پیونگ‌یانگ دیده شده‌اند، اما چند نکته مهم درباره آنها قابل تأمل است:

شواهد فعلی نشان می‌دهد که این مدل‌ها هرگز بخشی از خط تولید صنعتی بزرگ نبوده‌اند. در حقیقت، ممکن است این نمونه‌ها مرسدس های وارداتی بازسازی‌شده یا بدنه‌هایی بوده‌اند که با قطعات ساده‌تر مونتاژ شده‌اند تا ظاهری شبیه خودروهای مدرن ایجاد شود .

تحلیل‌ گران معتقدند که به احتمال زیاد این خودروها بیشتر نقش نماد سیاسی و تبلیغی داشته‌اند تا خودروی عملیاتی در خیابان‌های عادی .

این پدیده شباهت زیادی به تلاش برخی حکومت‌ها برای نمایش توانمندی صنعتی در قالب تصاویر و نسخه‌های نمایشی دارد، به‌ویژه در نقاطی که واقعیت صنعتی چندان قوی نیست.

تحلیل: کمبود منابع، تحریم و توسعه نمادین

چرا چنین اختلاف عمیقی میان توان صنعتی واقعی و ادعای نمادین وجود دارد؟ پاسخ را باید در ترکیبی از چند عامل کلیدی جست‌وجو کرد:

تحریم‌های گسترده بین‌المللی کره شمالی، که دسترسی به فناوری‌های پیشرفته را محدود کرده‌اند.

تمرکز بودجه و منابع بر نظامیان و پروژه‌های استراتژیک به جای توسعه زنجیره‌های صنعتی رقابتی.

بازار داخلی بسیار کوچک و توان مالی محدود شهروندان برای خرید خودرو باعث شده که تولید انبوه منطقی نباشد.

اهداف نمادین و تبلیغی برای نمایش تصویر قدرت صنعتی حتی بدون پشتوانه واقعی.

این عوامل در کنار هم باعث شده‌اند که صنعت خودرو در کره شمالی نه به‌عنوان یک بخش رقابتی اقتصادی، بلکه به‌عنوان نمادی از خوداتکایی و تلاش برای عقب‌نگه‌داشتن تصویری تاریخی از صنعتی بودن مطرح شود.

نتیجه‌گیری

وقتی پرونده خودروسازی کره شمالی را بررسی می‌کنیم، یک نکته روشن است: این صنعت هیچ‌گاه نتوانسته به سطح تولید صنعتی واقعی و انبوه برسد، و اعداد و آمار تولید در این کشور همیشه به‌ طور قابل‌ توجهی پایین‌تر از استانداردهای جهانی بوده‌اند (مثلاً کمتر از چند هزار خودرو در سال).

در مقابل، پدیده‌هایی مانند نسخه‌های شبیه‌سازی‌شده مرسدس W201 بیشتر نمایانگر یک شعار سیاسی، ایده نمادین و تلاش برای القای تصویر صنعتی هستند نه یک دستاورد واقعی در صنعت خودرو. این وضعیت، در تقابل آشکار با روندهای جهانی قرار دارد، جایی که شمار زیادی کشورها با تولید صنعتی چند صد هزار تا چند میلیون خودرو در سال به رقابت جهانی می‌پردازند.

منابع

داده‌های رسمی و تحلیل‌های آماری درباره تولید خودرو در کره شمالی (رقم‌های تاریخی و اخیر).

تاریخچه خودروسازی کره شمالی و توان تولید بالقوه .

گزارش مقایسه تاریخی درباره تولید خودرو در دهه ۱۹۶۰ و امروز .

تحلیل و گزارش درباره خودروهای Pyongyang 4.10 و Kaengsaeng 88. (Rocky Road Travel)

داده‌های جهانی صنعت خودرو برای مقایسه وضع کره شمالی و دیگر کشورها .