از بیابان تا خیابان ؛ رقابت تانک ۳۰۰ و ۲۱۲ T01 در بازار ایران

تانک ۳۰۰ و ۲۱۲ T01 دو شاسی بلند شاسی مستقل بازار ایران به حساب می آید که توسط شتابران خودرو و صنایع خودروسازی ایلیا عرضه می شوند.

مقدمه

در چند سال گذشته بازار خودرو ایران شاهد ورود موجی از شاسی ‌بلندهای جدید از چین بوده است. اما بیشتر این خودروها کراس ‌اوورهای شهری بوده‌ اند؛ خودروهایی که اگرچه ظاهر بلندی دارند اما در واقع برای مسیرهای آفرودی جدی ساخته نشده ‌اند. به همین دلیل ورود آفرودرهای واقعی با شاسی مستقل و سیستم چهار چرخ محرک حرفه ‌ای می ‌تواند اتفاق مهمی برای علاقه ‌مندان این کلاس باشد.

در چنین فضایی دو خودرو توجه زیادی را به خود جلب کرده‌ اند: GWM Tank 300 و BAW 212 T01. هر دو خودرو در اصل آفرودرهایی با ساختار سنتی هستند؛ یعنی از شاسی مستقل (Body-on-Frame)، سیستم انتقال قدرت دو دیفرانسیل و طراحی جعبه ‌ای بهره می ‌برند. این ویژگی ‌ها آن ‌ها را از بسیاری از کراس‌ اوورهای موجود در بازار متمایز می ‌کند. نکته مهم ‌تر اینکه این دو خودرو با فاصله زمانی کوتاهی وارد بازار ایران شده‌ اند. تانک ۳۰۰ توسط شتاب ران خودرو و ۲۱۲ T01 توسط ایلیا خودرو عرضه شده ‌اند. بنابراین عملا در یک بازه قیمتی و یک کلاس کاربری مشابه با یکدیگر رقابت می ‌کنند. اما اگر کمی عمیق ‌تر نگاه کنیم فلسفه طراحی این دو خودرو تفاوت‌ هایی اساسی دارد. یکی بیشتر به سمت ترکیب آفرود و لوکس ‌گرایی حرکت کرده و دیگری تلاش کرده روحیه یک آفرودر کلاسیک و ابزارمحور را حفظ کند. در ادامه تلاش می‌ کنیم با بررسی دقیق طراحی، مهندسی، امکانات و تجربه استفاده، تصویر واضحی از تفاوت ‌های این دو خودرو ارائه دهیم.

معرفی تانک ۳۰۰ و ۲۱۲ T01 ؛ از تولد تا فلسفه ساخت

تانک ۳۰۰ محصولی از برند تازه ‌تاسیس Tank است؛ برندی که توسط گروه بزرگ خودروسازی چینی Great Wall Motors ایجاد شد تا به طور اختصاصی روی شاسی ‌بلندهای آفرودی تمرکز کند. پیش از آن گریت وال بیشتر با برندهایی مانند هاوال شناخته می ‌شد که کراس ‌اوورهای شهری تولید می ‌کردند. اما با افزایش محبوبیت آفرودرهای کلاسیک در بازار چین این شرکت تصمیم گرفت وارد این حوزه شود. نتیجه این تصمیم توسعه پلتفرمی جدید با شاسی مستقل بود که به طور خاص برای خودروهای آفرود طراحی شده بود. تانک ۳۰۰ نخستین محصولی بود که روی این پلتفرم قرار گرفت. هدف اصلی آن نیز ارائه ترکیبی از توانایی آفرود، تکنولوژی مدرن و سطحی از لوکس ‌گرایی بود که در بسیاری از آفرودرهای سنتی دیده نمی ‌شود.

در سوی دیگر ماجرا، ۲۱۲ T01 ریشه‌ ای بسیار قدیمی ‌تر دارد. خانواده ۲۱۲ یکی از قدیمی ‌ترین خودروهای آفرود چین است که دهه‌ ها برای کاربردهای نظامی و دولتی استفاده می ‌شد. برند سازنده آن یعنی Beijing Automobile Works  در واقع بخشی از تاریخ صنعت خودروسازی چین محسوب می‌ شود. نسخه T01 در حقیقت یک بازآفرینی مدرن از همان خودرو کلاسیک است. مهندسان BAW تلاش کرده ‌اند ظاهر نمادین مدل قدیمی را حفظ کنند اما ساختار فنی کاملا جدیدی برای آن توسعه دهند. بنابراین اگرچه این خودرو ظاهری کلاسیک دارد اما در زیر بدنه آن یک شاسی مدرن و پیشرانه توربوشارژ قرار گرفته است.

ویدیوی معرفی TANK 300

ویدیوی معرفی ۲۱۲ T01

مقایسه طراحی ظاهری

نگاهی کوتاه به این دو خودرو کافی است تا متوجه شویم هر دو از زبان طراحی موسوم به “Retro Off-road” استفاده می ‌کنند؛ یعنی ترکیبی از عناصر کلاسیک آفرودی با جزئیات مدرن.

در تانک ۳۰۰ مهم ‌ترین عنصر طراحی جلو، چراغ ‌های گرد LED هستند که درون یک قاب مستطیلی قرار گرفته ‌اند. این ترکیب باعث شده خودرو هم حس کلاسیک داشته باشد و هم جلوه‌ ای مدرن. جلوپنجره بزرگ با سه خط افقی نیز چهره‌ ای قدرتمند ایجاد کرده است. خطوط بدنه نسبتا نرم ‌تر هستند و همین موضوع باعث می ‌شود خودرو کمی لوکس ‌تر به نظر برسد. گلگیرهای برجسته و فاصله زیاد چرخ ‌ها از بدنه نشان می ‌دهند که مهندسان فضای زیادی برای حرکت سیستم تعلیق در نظر گرفته ‌اند. همچنین وجود رکاب ‌های جانبی و سپرهای کوتاه جلو و عقب به بهبود زاویه ‌های آفرود کمک می ‌کند.

در مقابل، طراحی ۲۱۲ T01 حال و هوای متفاوتی دارد. در این خودرو خبری از پیچیدگی ‌های طراحی نیست و بیشتر با خطوط صاف و سطوح تخت مواجه هستیم. جلوپنجره سه ‌قسمتی آن مستقیما از مدل‌ های کلاسیک ۲۱۲ الهام گرفته شده و هویت تاریخی خودرو را حفظ کرده است.

از نمای جانبی، فرم مکعبی و پنجره ‌های بزرگ باعث شده دید راننده در مسیرهای آفرودی بهتر باشد. همچنین محل قرارگیری چرخ زاپاس روی در صندوق عقب، یکی دیگر از نشانه‌های یک آفرودر اصیل است. فرم چراغ های عقب و استایل این خودرو در نمای عقب شباهت بسیار زیادی به خودروهای لندروور دیفندر دارد. در مجموع می‌ توان گفت تانک ۳۰۰ ظاهری مدرن‌ تر و لوکس‌ تر دارد در حالی که ۲۱۲ T01 بیشتر حس یک ابزار آفرودی خشن را منتقل می ‌کند.

مقایسه مشخصات فنی، وزن، مصرف سوخت و سیستم تعلیق

در بخش فنی هر دو خودرو از پیشرانه‌های توربوشارژ استفاده می‌کنند، اما تفاوت‌هایی در تنظیمات موتور، سیستم انتقال قدرت و معماری شاسی دارند که می‌تواند بر تجربه رانندگی تأثیر بگذارد.

تانک ۳۰۰ به یک موتور چهارسیلندر دو لیتری توربوشارژ مجهز است که حدود ۲۲۷ اسب بخار قدرت در حدود ۵۵۰۰ دور در دقیقه و ۳۸۷ نیوتن ‌متر گشتاور بین ۱۸۰۰ تا ۳۶۰۰ دور تولید می ‌کند. این موتور با یک گیربکس ۸ سرعته اتوماتیک ساخت ZF جفت شده است که تعویض دنده‌ های نرم و سریع را فراهم می ‌کند. شتاب صفر تا صد این خودرو در حدود ۹.۵ ثانیه برآورد می ‌شود و حداکثر سرعت آن نزدیک به ۱۷۰ کیلومتر بر ساعت است. وزن خودرو حدود ۲۱۶۰ کیلوگرم بوده و مصرف سوخت ترکیبی آن نزدیک به ۹.۵ تا ۱۰ لیتر در هر صد کیلومتر اعلام شده است. البته در شرایط واقعی و رانندگی آفرودی این عدد می‌ تواند بیشتر باشد.

سیستم تعلیق در جلو از نوع دوبل جناقی مستقل و در عقب از محور یکپارچه پنج لینک است. این ترکیب تلاش می ‌کند میان راحتی سواری در جاده و توانایی عبور از مسیرهای ناهموار تعادل برقرار کند. همچنین سیستم چهارچرخ محرک با قفل دیفرانسیل عقب، حالت‌های مختلف رانندگی آفرود و سیستم کنترل حرکت در سرازیری، توانایی خارج جاده این خودرو را افزایش می‌دهد.

در مقابل، ۲۱۲ T01 هم از موتور دو لیتری توربوشارژ استفاده می ‌کند که حدود ۲۳۰ اسب بخار قدرت و ۳۹۰ نیوتن ‌متر گشتاور تولید می ‌کند. این موتور نیز با یک گیربکس ۸ سرعته اتوماتیک ترکیب شده است. وزن این خودرو حدود ۲۱۵۰ کیلوگرم است و مصرف سوخت ترکیبی آن حدود ۱۰ تا ۱۱ لیتر در هر صد کیلومتر تخمین زده می‌شود. شتاب صفر تا صد آن نیز احتمالا در محدوده ۸.۵ تا ۹ ثانیه قرار می‌ گیرد.

نکته مهم در مورد ۲۱۲ T01 استفاده از محور صلب در جلو و عقب است. این نوع سیستم تعلیق اگرچه در جاده‌ های آسفالته راحتی کمتری دارد اما در مسیرهای آفرودی بسیار سخت دوام و انعطاف بیشتری ارائه می‌دهد. به همین دلیل بسیاری از آفرودرهای حرفه‌ ای همچنان از این نوع ساختار استفاده می ‌کنند. ضمنا این خودرو علاوه بر حالت های رانندگی مختلف و دارا بودن قفل دیفرانسیل عقب، به قفل الکترونیکی دیفرانسیل جلو نیز مجهز است که عملا آن را از تمام خودروهای موجود در بازار ایران مجزا می کند.

هندسه آفرود؛ بررسی زاویه‌ ها و توانایی عبور از موانع

وقتی صحبت از آفرود واقعی می‌ شود، قدرت موتور تنها عامل تعیین ‌کننده نیست. در بسیاری از مسیرهای سنگلاخی، شیب‌ های تند یا عبور از موانع طبیعی، آنچه بیشتر اهمیت دارد هندسه آفرود خودرو است. این مفهوم شامل پارامترهایی مانند زاویه حمله، زاویه فرار، زاویه شکست و ارتفاع از سطح زمین می‌ شود؛ پارامترهایی که مشخص می‌ کنند خودرو تا چه حد می ‌تواند بدون برخورد بدنه با زمین از موانع عبور کند.

در GWM Tank 300  مهندسان تلاش کرده ‌اند ترکیبی از قابلیت آفرود و کاربرد روزمره ایجاد کنند. زاویه حمله این خودرو حدود ۳۳ درجه و زاویه فرار آن نزدیک به ۳۴ درجه است. این اعداد نشان می ‌دهد که سپرهای جلو و عقب نسبتا کوتاه طراحی شده ‌اند تا خودرو بتواند از شیب ‌های تند یا پله ‌های سنگی عبور کند. همچنین ارتفاع خودرو از سطح زمین در حدود ۲۲۰ تا ۲۲۴ میلی ‌متر است که برای یک آفرودر متوسط عدد مناسبی محسوب می ‌شود.

زاویه شکست در تانک ۳۰۰ نیز حدود ۲۳ درجه است. این پارامتر به فاصله بین دو محور و ارتفاع خودرو بستگی دارد و تعیین می ‌کند خودرو هنگام عبور از قله یک برآمدگی یا تپه سنگی تا چه حد در معرض برخورد کف شاسی با زمین قرار دارد. فاصله محوری ۲۷۵۰ میلی‌ متری تانک ۳۰۰ باعث شده این زاویه در محدوده قابل قبولی قرار بگیرد هرچند در مسیرهای بسیار ناهموار باید همچنان دقت راننده بالا باشد.

در مقابل، BAW 212 T01  به دلیل طراحی سنتی ‌تر خود در برخی پارامترهای هندسه آفرود عملکرد بهتری نشان می ‌دهد. زاویه حمله این خودرو در حدود ۴۰ درجه اعلام شده و زاویه فرار آن نزدیک به ۳۶ درجه است. چنین اعدادی نشان می ‌دهد که سپرها و بخش‌ های انتهایی بدنه با هدف عبور از موانع سخت طراحی شده ‌اند.

ارتفاع از سطح زمین در ۲۱۲ T01 نیز حدود ۲۳۵ میلی ‌متر است که کمی بیشتر از تانک ۳۰۰ محسوب می‌ شود. این ارتفاع بیشتر در مسیرهای سنگی یا عبور از شیارهای عمیق کمک می‌ کند تا کف خودرو کمتر با زمین تماس پیدا کند. با این حال فاصله محوری بیشتر این خودرو (حدود ۲۸۶۰ میلی‌ متر) ممکن است در برخی مسیرهای بسیار ناهموار زاویه شکست را کمی محدود کند.

در مجموع اگر صرفا از دید هندسه آفرود نگاه کنیم ۲۱۲ T01 کمی رویکرد تهاجمی ‌تر و آفرودی ‌تر دارد. اما تانک ۳۰۰ نیز با طراحی مهندسی ‌شده خود توانایی عبور از بخش بزرگی از مسیرهای آفرودی را فراهم می ‌کند و در عین حال تناسب بیشتری با استفاده شهری دارد.

تحلیل کیفیت شاسی و دوام در آفرود سنگین

در خودروهای آفرودی، شاسی یکی از مهم‌ترین بخش‌های مهندسی محسوب می‌شود. برخلاف کراس ‌اوورها که از ساختار یکپارچه بدنه و شاسی استفاده می ‌کنند، آفرودرهای واقعی معمولا از شاسی نردبانی (Ladder Frame) بهره می‌ برند. این ساختار به خودرو اجازه می‌ دهد فشارهای پیچشی شدید ناشی از عبور از مسیرهای ناهموار را بهتر تحمل کند.

در GWM Tank 300  از یک شاسی مستقل با استحکام پیچشی بالا استفاده شده است. این شاسی با استفاده از فولادهای مقاوم ساخته شده و نقاط اتصال سیستم تعلیق نیز تقویت شده ‌اند. یکی از ویژگی‌ های مهم آن استفاده از مقاطع عرضی متعدد در ساختار شاسی است که باعث افزایش مقاومت در برابر پیچش می ‌شود؛ عاملی که هنگام عبور از مسیرهایی که چرخ‌ ها در ارتفاع ‌های متفاوت قرار می ‌گیرند اهمیت زیادی دارد.

ترکیب این شاسی با سیستم تعلیق جلو مستقل باعث شده تانک ۳۰۰ در جاده ‌های آسفالته و مسیرهای ناهموار ملایم سواری نسبتا راحتی داشته باشد. اما همین ویژگی در آفرود بسیار سنگین می ‌تواند تا حدی محدودیت ایجاد کند زیرا محور جلو مستقل معمولا دامنه حرکتی کمتری نسبت به محور صلب دارد.

در مقابل، BAW 212 T01  از ساختاری استفاده می ‌کند که به آفرودرهای سنتی نزدیک ‌تر است. شاسی این خودرو نیز از نوع نردبانی است اما سیستم تعلیق آن بر پایه محورهای صلب طراحی شده است. این نوع ساختار باعث می ‌شود دامنه حرکت چرخ‌ ها در مسیرهای ناهموار بیشتر باشد و تماس تایرها با زمین بهتر حفظ شود. همین ویژگی در شرایطی مانند عبور از سنگ ‌های بزرگ یا مسیرهای بسیار ناهموار اهمیت پیدا می ‌کند. وقتی یکی از چرخ‌ ها بالا می‌رود، محور صلب می ‌تواند چرخ مقابل را پایین ‌تر نگه دارد و در نتیجه چسبندگی بهتری ایجاد کند. به همین دلیل بسیاری از آفرودرهای کلاسیک و حتی برخی خودروهای نظامی همچنان از این نوع ساختار استفاده می ‌کنند.

از نظر دوام نیز محورهای صلب معمولا قطعات ساده‌ تر و مقاوم ‌تری دارند و در برابر ضربات شدید دوام بیشتری نشان می ‌دهند. البته این ساختار معایبی نیز دارد؛ از جمله افزایش وزن مجموعه تعلیق و کاهش راحتی سواری در جاده ‌های آسفالته.

در نهایت می ‌توان گفت تانک ۳۰۰ از نظر مهندسی شاسی یک آفرودر مدرن با تمرکز بر تعادل میان راحتی و توانایی خارج جاده است. در مقابل ۲۱۲ T01 بیشتر به سمت یک ابزار آفرودی سنتی متمایل شده که برای مسیرهای بسیار سخت و استفاده خشن طراحی شده است. انتخاب میان این دو رویکرد در نهایت به نوع استفاده راننده بستگی دارد؛ اینکه خودرو بیشتر در شهر و سفرهای جاده ‌ای استفاده شود یا در مسیرهای سنگین و ماجراجویانه آفرود.

مقایسه طراحی داخلی و فضای کابین تانک ۳۰۰ و ۲۱۲ T01

کابین تانک ۳۰۰ در نگاه اول بیشتر شبیه به یک SUV مدرن است تا یک آفرودر سنتی. داشبورد با دو نمایشگر بزرگ دیجیتال طراحی شده و خطوط افقی آن حس پهنای بیشتری به کابین می ‌دهند. ترکیب متریال نرم، تریم فلزی و نورپردازی داخلی باعث شده فضای کابین حس لوکس‌ تری داشته باشد.

صندلی ‌ها طراحی ارگونومیک دارند و برای سفرهای طولانی یا مسیرهای متعدد شهری قابل قبول هستند. همچنین موقعیت رانندگی نسبتا مرتفع است و دید خوبی به جلو فراهم می ‌کند. فضای ردیف عقب نیز برای یک SUV متوسط مناسب ارزیابی می ‌شود.

در مقابل اما کابین ۲۱۲ T01 طراحی ساده ‌تر و کاربردی‌ تری دارد. تمرکز اصلی در اینجا روی دوام و عملکرد است. دکمه ‌ها بزرگ‌ تر و ساده‌ تر طراحی شده ‌اند تا حتی با دستکش نیز قابل استفاده باشند و همین امر باعث ایجاد حسی متفاوت و قدرتمند شده است.

با وجود طراحی ساده ‌تر، فضای کابین به لطف فاصله محوری بیشتر کمی جادارتر احساس می ‌شود. صندوق عقب نیز برای حمل تجهیزات آفرودی یا وسایل سفر فضای مناسبی فراهم می ‌کند. اما در حالتی که صندلی های ردیف دوم خوابینده نباشند انتظار فضای خیلی زیادی نداشته باشید. چرا که در این حالت شاهد یک فضای متوسط خواهیم بود.

مقایسه آپشن ‌ها و امکانات

از نظر امکانات رفاهی و فناوری، تانک ۳۰۰ به وضوح سطح بالاتری دارد. از جمله امکانات رفاهی این خودرو می ‌توان به مواردی از قبیل سیستم ورود و استارت بدون کلید، نمایشگر ۱۲.۳ لینچی لمسی مالتی مدیا، کلاستر پشت آمپر دیجیتالی، تنظیم برقی صندلی راننده در ۶ جهت و سرنشین جلو در ۴ جهت، گرمکن و ماساژور صندلی‌ های جلو، سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک دو کاناله، سیستم صوتی به همراه ۹ بلندگو، نورپردازی داخل کابین، شیشه ‌های عایق صدا، سانروف و همچنین امکانات ایمنی مانند  سیستم کمکی ترمز (ABS) و (BAS)، سیستم کنترل پایداری (ESP)، کیسه هوای راننده، سرنشین جلو و جانبی، سیستم کمکی شروع حرکت در سربالایی (HAS)، سیستم کنترل فرود از شیب، کروز کنترل تطبیقی (ACC)، سیستم پیشگیری تصادف از جلو، سیستم حرکت بین خطوط، دوربین ۳۶۰ درجه، سیستم کنترل فشار باد تایرها (TPMS)، سیستم هشدار خواب آلودگی راننده و سیستم تشخیص تابلوهای محدودیت سرعت اشاره کرد.

با توجه به اینکه BAW212 یک خودروی آفرودی تمام عیار است اما باز هم نسبت به امکانات رفاهی کم توجهی نداشته و با افزودن آپشن های مختلف سعی داشته آسایش بیشتری برای سرنشینان به ارمغان بیاورد. از جمله امکانات این خودرو می توان به صندلی ‌های چرمی، سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک، سانروف برقی، ورود و استارت بدون کلید، شیشه ‌ها و آینه های برقی، فرمان چرمی با تنظیم ارتفاع، کروز کنترل، نمایشگر لمسی چندرسانه‌ ای LED با پشتیبانی از بلوتوث، دوربین‌ های صوتی، شارژر USB، دوربین ‌های USB عقب، پایش فشار باد تایرها (TPMS)، ایربگ‌ های جلو، سیستم کنترل پایداری (ESC)، کنترل کشش (TCS)، سیستم کمکی شروع حرکت در سربالایی (HAC)، کنترل سرعت در سراشیبی (HDC) و قفل دیفرانسیل اشاره کرد.

این تفاوت ها باعث شده اند تانک ۳۰۰ برای استفاده روزمره شهری مناسب ‌تر باشد در حالی که ۲۱۲ T01 بیشتر به عنوان یک وسیله ماجراجویی و آفرود شناخته می ‌شود.

هزینه نگهداری و استهلاک

وقتی صحبت از خودروهای آفرود می‌ شود، هزینه نگهداری نقش مهمی در انتخاب خریداران دارد. این خودروها معمولا قطعات سنگین‌ تر و سیستم انتقال قدرت پیچیده ‌تری دارند که می ‌تواند هزینه سرویس را افزایش دهد.

تانک ۳۰۰ به دلیل تجهیزات الکترونیکی بیشتر و سیستم‌ های پیشرفته ‌تر ممکن است در بلند مدت هزینه تعمیرات بیشتری داشته باشد. با این حال موتور دو لیتری آن از نظر فناوری نسبتا رایج است و پیچیدگی بیش از حد ندارد.

در مقابل، طراحی ساده‌ تر ۲۱۲ T01 می‌ تواند از نظر دوام و تعمیرپذیری مزیت داشته باشد. سیستم تعلیق محور صلب نیز معمولا در شرایط سخت مقاومت بیشتری دارد. در نهایت مهم ‌ترین عامل در بازار ایران کیفیت خدمات پس از فروش شرکت‌ های وارد کننده است. دسترسی به قطعات یدکی و شبکه خدمات می ‌تواند نقش تعیین ‌کننده ‌ای در هزینه واقعی نگهداری این خودروها داشته باشد.

جمع‌ بندی

تانک ۳۰۰ و ۲۱۲ T01 هر دو نماینده نسل جدید آفرودرهای چینی هستند؛ خودروهایی که تلاش می ‌کنند با ترکیب طراحی کلاسیک و فناوری مدرن جایگاه تازه ‌ای در بازار جهانی پیدا کنند. تانک ۳۰۰ گزینه ‌ای است که تلاش کرده میان آفرود، راحتی و تکنولوژی تعادل ایجاد کند. طراحی داخلی مدرن، امکانات زیاد و سواری نسبتا نرم باعث می ‌شود این خودرو برای استفاده روزمره نیز مناسب باشد.

در مقابل ۲۱۲ T01 بیشتر بر اصالت آفرودی تمرکز دارد. ساختار ساده ‌تر، سیستم تعلیق مقاوم و طراحی خشن ‌تر آن نشان می ‌دهد که برای مسیرهای سخت ساخته شده است. در نهایت انتخاب میان این دو خودرو بیشتر به سبک زندگی و نوع استفاده خریدار بستگی دارد. اگر به دنبال یک SUV مدرن با توانایی آفرود هستید، تانک ۳۰۰ انتخاب جذابی است. اما اگر ماجراجویی خارج جاده و دوام در شرایط سخت اولویت اصلی شماست ۲۱۲ T01 می ‌تواند گزینه هیجان ‌انگیزتری باشد.