فروش خودرو عقب نشست؛ مواد اولیه کمتر و گران تر شد

شامخ مهر از فشار بر زنجیره خودرو حکایت دارد؛ فروش و موجودی مواد اولیه پایین آمده و انتظار تولید ماه آینده افت کرده است.
شاخص زنجیره خودرو از ۴۹ به ۴۲ رسید
گزارش مهر ۱۴۰۵ شاخص مدیران خرید (شامخ) مرکز پژوهش های اتاق ایران نشان می دهد شاخص تعدیل شده فصلی گروه «وسایل نقلیه و قطعات وابسته» از ۴۹.۰ در شهریور به ۴۲.۰ در مهر رسیده و ۷.۰ واحد پایین آمده است. این رقم کل زنجیره را می سنجد؛ یعنی خودروساز نهایی و سازندگان قطعات وابسته در یک شاخص آمده اند و رقم جداگانه ای برای تأمین کننده در گزارش نیست.
شامخ، شاخص انتشار پاسخ مدیران خرید است، نه اندازه گیری مستقیم افت تولید یا تورم. مقیاس آن از صفر تا ۱۰۰ است و عدد ۵۰ مرز بی تغییری نسبت به ماه قبل به شمار می رود. بالاتر از ۵۰ به معنای گسترش گزارش بهبود و پایین تر از ۵۰ به معنای گسترش گزارش تضعیف نسبت به ماه پیش است. بنابراین ۴۲.۰ درصد کاهش تولید نیست؛ نشان می دهد فعالان این گروه وضعیت را نسبت به شهریور بدتر ارزیابی کرده اند.
همین گزارش می گوید شامخ تعدیل شده کل اقتصاد از ۴۶.۴ به ۴۶.۶ رسیده و اندکی بالا آمده است. پس نمی توان گفت همه شاخص ها در مهر افت کرده اند. در مقابل، شامخ تعدیل شده صنعت از ۴۸.۹ به ۴۵.۷ رسیده و ۳.۲ واحد کاهش یافته است. به روایت گزارش، این سری تعدیل شده صنعت برای دوازدهمین ماه متوالی زیر مرز ۵۰ مانده است. شاخص گروه وسایل نقلیه و قطعات وابسته، ۳.۷ واحد پایین تر از متوسط صنعت ایستاده است.
شاخص فروش زنجیره خودرو ۱۱.۴ واحد پایین آمد
شاخص میزان فروش محصولات در همین گروه از ۵۰.۸ در شهریور به ۳۹.۴ در مهر رسیده و ۱۱.۴ واحد پایین آمده است. در همین بازه، شاخص فروش صنعت از ۵۱.۲ به ۴۱.۶ رسیده و ۹.۶ واحد کاهش یافته است. افت فروش در زنجیره خودرو تندتر از متوسط صنعت بوده است. شاخص سفارش های جدید این گروه در مهر ۴۱.۰ و شاخص مقدار تولید ۴۲.۷ بوده است. هر دو زیر مرز ۵۰ قرار دارند و با ضعف فروش هم جهت اند. فروش ضعیف می تواند بازگشت وجه به بنگاه را کند کند و خرید نهاده های گران تر، به سرمایه در گردش بیشتری نیاز دارد. این یک سازوکار محتمل است، نه اثبات بدهی معوق یا مطالبات تسویه نشده. تأخیر در پرداخت مطالبات قطعه سازان پیش تر در نشست ها و گزارش های جداگانه مطرح شده است، اما رقم فروش مهر به تنهایی چنین بدهی را ثابت نمی کند.
موجودی مواد اولیه به ۲۷.۵ رسید؛ شاخص قیمت خرید ۹۶.۲ شد
شاخص موجودی مواد اولیه در گروه وسایل نقلیه و قطعات وابسته از ۳۳.۹ در شهریور به ۲۷.۵ در مهر رسیده است. در همین ماه، شاخص قیمت خرید مواد اولیه این گروه ۹۶.۲ بوده است. عدد ۲۷.۵ به معنای افت فیزیکی ۷۲.۵ درصدی موجودی انبار نیست؛ نشان می دهد بخش بزرگی از پاسخ دهندگان، کاهش موجودی نهاده نسبت به ماه قبل را گزارش کرده اند. ۹۶.۲ نیز تورم ۹۶.۲ درصدی قیمت نهاده نیست؛ یعنی افزایش قیمت خرید در میان بنگاه های این گروه بسیار فراگیر گزارش شده است.
چهار شاخص منتخب این گروه در دو ماه چنین است:
| شاخص | شهریور ۱۴۰۵ | مهر ۱۴۰۵ | میزان تغییر |
| شامخ کل فعالیت | ۴۹.۰ | ۴۲.۰ | ۷.۰- |
| میزان فروش محصولات | ۵۰.۸ | ۳۹.۴ | ۱۱.۴- |
| موجودی مواد اولیه | ۳۳.۹ | ۲۷.۵ | ۶.۴- |
| انتظارات تولید ماه آینده | ۴۷.۰ | ۳۸.۵ | ۸.۵- |
خوانش هم زمان این اعداد، تصویری از فروش ضعیف، کاهش گسترده موجودی نهاده و بدبینی نسبت به ماه بعد به دست می دهد. خالی تر شدن موجودی مواد اولیه، ریسک پیوستگی تدارکات را بالا می برد، اما به معنای اتمام کامل موجودی یا توقف تضمینی خطوط نیست. موضوع تولید خودروهای ناقص و تأمین قطعه پیش تر در گزارشی جداگانه بررسی شده است؛ شاخص موجودی مهر آن مشاهدات را اندازه نمی گیرد و نباید علت مستقیم عدد ۲۷.۵ فرض شود.
شاخص قیمت محصولات تولید شده در همین گروه ۷۳.۱ بوده است. فاصله این رقم با ۹۶.۲، فاصله دو شاخص انتشار است، نه درصد حاشیه سود و نه میزان دقیق انتقال هزینه به قیمت فروش.
انتظار تولید زنجیره خودرو افت کرد؛ انتظار صنعت بهتر شد
شاخص انتظارات تولید ماه آینده در گروه وسایل نقلیه و قطعات وابسته از ۴۷.۰ در شهریور به ۳۸.۵ در مهر رسیده است. در بخش صنعت، همین شاخص از ۴۵.۶ به ۴۷.۵ بالا آمده است. هر دو رقم همچنان زیر مرز ۵۰ قرار دارند، اما جهت حرکت آن ها یکی نیست: بدبینی در زنجیره خودرو بیشتر شده و در کل صنعت کمی کمتر شده است. این شاخص، ارزیابی پاسخ دهندگان از چشم انداز ماه بعد است، نه رقم تحقق یافته تولید آینده و نه پیش بینی قطعی افت خروجی.
افزایش قیمت فروش به تنهایی گره تولید را باز نمی کند
هزینه جایگزینی نهاده در شرایطی بالا گزارش شده که فروش و سفارش نیز در محدوده انقباضی است. در چنین وضعی، افزایش قیمت فروش به تنهایی جریان نقد و تداوم تولید را تضمین نمی کند و ثابت نگه داشتن قیمت هم، به خودی خود، فشار هزینه و ضعف تقاضا را برطرف نمی سازد. افزایش قیمت رسمی کارخانه، بدون فروش مؤثر و وصول مطالبات، نقدینگی نمی آورد. فاصله قیمت بازار و کارخانه هم الزاما درآمد خودروساز نیست. استمرار فعالیت این زنجیره، هم زمان به تأمین مالی، دسترسی قابل پیش بینی به نهاده و توان خرید در سمت تقاضا بستگی دارد.
چرا افزایش قیمت خودرو در کارخانه اجتناب ناپذیر است؟
قیمت خودرو در یک سال ۲/۵ برابر شد؛ تورم نقطه ای خودرو به ۱۴۹ درصد رسید
دادستانی برای تکمیل سامانه متمرکز عرضه خودرو ۳ ماه مهلت داد
استفاده از هوش مصنوعی در ثبت نام خودرو؛ روش جدید موفقیت؟




