بررسی احتمال خرید نتا توسط تویوتا ؛ غول ژاپنی برند بحران زده چینی را نجات می دهد؟

کمپانی چینی نتا اتو (Neta Auto) اصلاً دوران خوبی را سپری نمی‌کند، چرا که درگیر بحران‌های مالی شده و در خطر حذف از عرصه رقابت دارد. اما بر اساس گزارش اخیر یکی از نشریات، شرکت تویوتا در حال بررسی احتمال خرید این برند نوپاست. این خبر هنوز از سوی منابع رسمی تأیید نشده، اما در صورت تحقق می‌تواند گام مهمی برای تقویت استراتژی برقی‌سازی تویوتا در بازار پررقابت چین باشد و همزمان، خون تازه‌ای در رگ‌های نتا تزریق کند.

نتا؛ از ستاره نوظهور تا سقوط آزاد

شاید بدانید برند نتا در سال ۲۰۱۴ توسط شرکت Hozon New Energy Auto پایه‌گذاری شد. با وجود توسعه محصولاتی با مشخصات مناسب، اوضاع برای این برند از میانه‌های سال ۲۰۲۴ آنطور که باید پیش نرفت. تولید در کارخانه‌های این برند متوقف شد، هزاران نفر از کارکنان تعدیل شدند و شرکت با تمام توان به دنبال جذب سرمایه‌گذاری خارجی رفت.

در اواسط زمستان گذشته، نتا از شکست برنامه جذب سرمایه در مرحله E خبر داد؛ برنامه‌ای که قرار بود بین ۴ تا ۴.۵ میلیارد یوان (معادل ۵۵۲ تا ۶۲۱ میلیون دلار) تأمین مالی کند. سرمایه‌گذار اصلی این دور، صندوقی وابسته به یکی از کشورهای عضو گروه بریکس بود که وعده پرداخت ۳ میلیارد یوان (۴۱۴ میلیون دلار) را داده بود، اما مشروط به بازگشت تولید و جذب سرمایه‌گذاران هم سطح. هیچ یک از این شروط محقق نشد و سرمایه‌گذار از پروژه کنار کشید.

سقوط ارزش‌گذاری و خروج سرمایه‌گذاران کلان

در سال ۲۰۲۳، سرمایه‌گذاری ۱.۵۳ میلیارد یوانی از سوی دولت محلی تونگ شیانگ، ارزش نتا را به ۴۲.۳ میلیارد یوان (۵.۸ میلیارد دلار) رسانده بود. اما در سال ۲۰۲۵، برای واگذاری ۵۰ درصد از سهام تنها با ۳ میلیارد یوان، ارزش شرکت به ۶ میلیارد یوان (حدود ۸۲۸ میلیون دلار) سقوط کرد؛ یعنی کاهش ۸۰ درصدی! این موضوع باعث خشم سرمایه‌گذاران اولیه و دولتی، از جمله شرکت ۳۶۰ Security Technology شد. بنیان‌گذار این شرکت هم در ادامه وعده سرمایه‌گذاری ۱۳۸ میلیون دلاری خود را پس گرفت. در حال حاضر، اعتماد به تیم مدیریتی نتا به شدت کاهش یافته و سرمایه‌گذاران نسبت به آینده آن کاملاً مردد و نگران هستند.

وضعیت مالی وخیم و هشدار به ورشکستگی

نتا طی سه سال گذشته مجموعاً ۱۸.۳ میلیارد یوان (۲.۵۳ میلیارد دلار) زیان ثبت کرده و بدهی‌های آن به تأمین‌کنندگان قطعات به ۶ میلیارد یوان (معادل ۸۲۸ میلیون دلار) رسیده است. این شرکت پیشنهاد کرده تا ۷۰ درصد از بدهی تأمین‌کنندگان به سهام تبدیل شود و مابقی به صورت اقساطی پرداخت گردد. با این حال هشدار داده که در صورت جذب نشدن سرمایه جدید، حتی ممکن است در پرداخت حقوق کارکنان و بیمه‌های اجتماعی ناتوان بماند!

از سوی دیگر، نتا در کشور تایلند نیز با چالش مواجه است. دولت تایلند برای هر خودرو تا ۱۵۰ هزار بات (حدود ۴۱۰۰ دلار) یارانه پرداخت کرده، اما مشروط به دستیابی به اهداف تولید محلی تا پایان سال ۲۰۲۵. اگر نتا این شرط را برآورده نکند، ممکن است مجبور به بازپرداخت یارانه‌ها، سود تأخیر و معافیت‌های مالیاتی شود.

نشانه‌هایی از امید؛ توافق با تأمین‌کنندگان و حمایت منطقه‌ای

با وجود بحران، نتا هنوز نقاط قوتی از جمله فناوری‌های اختصاصی و تجربه حضور در بازار چین را دارد. در مارس گذشته، این شرکت موفق شد با ۱۳۴ تأمین‌کننده کلیدی به توافق تبدیل بدهی ۲ میلیارد یوانی (۲۷۶ میلیون دلار) به سهام برسد. همچنین، موسسات مالی تایلند و شرکت Solotech از هنگ کنگ، تاکنون پشتیبانی مالی خود را ادامه داده‌اند.

در صورت تحقق توافق با تویوتا، این شرکت می‌تواند از منابع و زیرساخت‌های نتا برای گسترش سریع‌تر خودروهای برقی در چین بهره ببرد. با این حال، مدیر ارتباطات تویوتا در چین، در واکنش به این خبر اعلام کرده «ما هیچ اطلاعی در این مورد نداریم!»

سقوط فروش و بحران اعتبار برای نتا

نتا در سال ۲۰۲۴ تنها ۶۴٬۵۰۰ دستگاه خودرو فروخته است. این رقم در ژانویه ۲۰۲۵ با افت سالانه ۹۸ درصدی به فقط ۱۱۰ دستگاه کاهش یافته؛ افزون بر این، این شرکت به دلیل اغراق در اعلام عملکرد خودروها، با انتقادات گسترده روبرو شده است. در ویدیویی که در شبکه‌های اجتماعی پربازدید شد، بنیانگذار نتا، در برابر نمایندگان تأمین‌کنندگان و نمایندگی‌ها به نشانه عذرخواهی تعظیم کرد؛ حرکتی که عمق بحران را به‌خوبی نشان می‌دهد.