رشد قیمت موتورسیکلت بیشتر از خودرو شد؛ کدام بازار در یک سال گران‌تر شد؟

بررسی رشد قیمت موتورسیکلت و خودرو در فاصله تیر ۱۴۰۴ تا تیر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بازار دوچرخ با افزایش ۱۶۲ درصدی، سریع‌تر از خودروهای منتخب گران شده است.

موتورسیکلت در یک سال ۳۱ واحد درصد بیشتر از خودرو گران شد

بررسی قیمت خودرو و موتورسیکلت در یک سال گذشته نشان می‌دهد هر دو بازار تحت تأثیر افزایش هزینه‌های اقتصادی، رشد نرخ ارز و تغییر شرایط تأمین، با افزایش قابل توجه قیمت مواجه شده‌اند؛ اما سرعت افزایش قیمت در بازار موتورسیکلت بیشتر بوده است. بر اساس بررسی قیمت چند مدل پرتیراژ موتورسیکلت، میانگین رشد قیمت موتورسیکلت از تیرماه ۱۴۰۴ تا تیرماه ۱۴۰۵ به حدود ۱۶۲ درصد رسیده است. در مقابل، بررسی قیمت چند خودروی پرتقاضای داخلی در همین بازه زمانی نشان می‌دهد رشد قیمت خودروهای منتخب بین ۱۲۱ تا ۱۳۷ درصد بوده و میانگین افزایش قیمت این خودروها حدود ۱۳۰.۶ درصد محاسبه می‌شود. بر این اساس، رشد قیمت موتورسیکلت در یک سال گذشته حدود ۳۱ واحد درصد بیشتر از خودروهای بررسی‌شده بوده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد موتورسیکلت دیگر مانند گذشته صرفاً یک گزینه اقتصادی‌تر برای حمل‌ونقل شخصی محسوب نمی‌شود.

مقایسه رشد قیمت خودرو و موتورسیکلت در یک سال اخیر

جهش قیمت برخی مدل‌های موتورسیکلت از میانگین بازار بیشتر بود

بررسی مدل‌های منتخب بازار نشان می‌دهد افزایش قیمت در برخی محصولات حتی بالاتر از میانگین ۱۶۲ درصدی بازار بوده است. در این میان، قیمت مدل TVS WEGO ۱۱۰ بیش از ۲۱۸ درصد، مدل SYM JX249 حدود ۲۰۹ درصد و مدل GALAXY TN110 حدود ۱۹۱ درصد افزایش یافته است. حتی کمترین رشد قیمت در میان مدل‌های بررسی‌شده نیز حدود ۱۳۰ درصد بوده که نشان می‌دهد موج افزایش قیمت، محدود به چند محصول خاص نبوده و بخش گسترده‌ای از بازار موتورسیکلت را دربر گرفته است.

رشد قیمت با تورم تفاوت دارد

در تحلیل این اعداد باید میان «رشد قیمت» و «تورم» تفاوت قائل شد. عدد ۱۶۲ درصدی اعلام‌شده برای موتورسیکلت، نشان‌دهنده افزایش قیمت چند مدل مشخص در بازار طی یک بازه زمانی معین است و به معنای نرخ رسمی تورم این صنعت نیست. تورم، بر اساس تغییر یک شاخص قیمت و یک سبد مشخص از کالاها و خدمات محاسبه می‌شود. به عنوان نمونه، عدد ۱۲۴.۱ درصدی تورم نقطه‌ای گروه خرید وسایل نقلیه که از سوی مرکز آمار ایران اعلام شده، یک شاخص رسمی تورمی است. بنابراین، رشد قیمت موتورسیکلت و تورم رسمی دو مفهوم نزدیک اما متفاوت هستند. هر دو می‌توانند افزایش فشار هزینه‌ای بر مصرف‌کننده را نشان دهند، اما از نظر روش محاسبه یکسان نیستند و نباید بدون توضیح علمی جایگزین یکدیگر شوند.

ارز و حمل‌ونقل؛ دو عامل اصلی افزایش قیمت موتورسیکلت

یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش قیمت موتورسیکلت، وابستگی این صنعت به واردات قطعات و تغییر شرایط تأمین ارز عنوان می‌شود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد سال گذشته واردات قطعات موتورسیکلت با دلار حدود ۷۰ هزار تومانی انجام می‌شد، اما اکنون تأمین ارز این بخش با نرخ‌هایی در محدوده ۱۸۰ تا ۱۹۰ هزار تومان انجام می‌شود؛ تغییری که هزینه ارزی تأمین قطعات را حدود ۱۶۰ درصد افزایش داده است. از آنجا که بخش قابل توجهی از قطعات مورد استفاده در صنعت موتورسیکلت وارداتی است، افزایش نرخ ارز با فاصله کوتاهی در قیمت تمام‌شده محصولات منعکس می‌شود. در کنار رشد نرخ ارز، هزینه حمل‌ونقل نیز فشار مضاعفی به این صنعت وارد کرده است. هزینه حمل هر کانتینر قطعات از چین که پیش‌تر حدود ۲ هزار دلار بود، اکنون به حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار دلار رسیده است. هرچند سهم حمل‌ونقل در قیمت نهایی موتورسیکلت حدود ۵ درصد اعلام شده، اما افزایش این هزینه در کنار رشد نرخ ارز، هزینه‌های مالی و سایر هزینه‌های تولید، فشار بیشتری به قیمت نهایی وارد کرده است.

بازار موتورسیکلت بزرگ‌تر شد، اما شفاف‌تر نشد

بازار موتورسیکلت ایران دیگر یک بازار کوچک و حاشیه‌ای نیست. افزایش قیمت خودرو، توسعه خدمات حمل‌ونقل اینترنتی، رشد کسب‌وکارهای مبتنی بر حمل کالا و تغییر الگوی جابه‌جایی شهری باعث شده موتورسیکلت به یکی از ابزارهای مهم حمل‌ونقل کشور تبدیل شود. با این حال، رشد این بازار با توسعه شفافیت در ساختار قیمت‌گذاری همراه نبوده است. در بازار خودرو، اطلاعاتی مانند قیمت کارخانه، قیمت بازار، آمار تولید و گزارش‌های متعدد قیمتی وجود دارد، اما در صنعت موتورسیکلت هنوز مشخص نیست سهم دقیق عوامل مختلف در قیمت نهایی محصولات چقدر است. اطلاعات شفافی درباره سهم نرخ ارز، هزینه واردات قطعات، تعرفه‌ها، هزینه مونتاژ، میزان داخلی‌سازی و هزینه‌های قانونی منتشر نمی‌شود؛ بنابراین مشخص نیست افزایش قیمت هر محصول دقیقاً تا چه اندازه ناشی از افزایش هزینه‌های واقعی و تا چه اندازه ناشی از سایر عوامل بازار است.

تنوع مدل‌ها افزایش یافت، اما زنجیره تأمین توسعه پیدا نکرد

یکی دیگر از چالش‌های بازار موتورسیکلت، افزایش تعداد مدل‌ها بدون توسعه همزمان زنجیره تأمین قطعات است. موتورسیکلت‌هایی مانند هوندا ۱۲۵ به دلیل حضور چند دهه‌ای در بازار و تیراژ بالا توانسته‌اند شبکه گسترده‌ای از تولید و تأمین قطعه ایجاد کنند. وجود تقاضای دائمی و صرفه اقتصادی تولید باعث شده بسیاری از قطعات این مدل‌ها در داخل کشور تولید شوند و دسترسی به آن‌ها نسبتاً آسان باشد. اما شرایط برای بسیاری از مدل‌های جدید متفاوت است. محصولاتی که به صورت وارداتی یا مونتاژی وارد بازار شده‌اند، به دلیل تیراژ پایین امکان ایجاد خطوط تولید داخلی قطعه را ندارند و همچنان وابسته به واردات هستند. نتیجه این وضعیت، بازاری با تنوع بیشتر اما دشواری بالاتر در تأمین قطعه، افزایش هزینه تعمیرات و چالش خدمات پس از فروش است.

مسئله بازار موتورسیکلت فقط گرانی نیست

داده‌های قیمتی نشان می‌دهد بازار موتورسیکلت در یک سال گذشته حتی بیشتر از خودرو افزایش قیمت داشته است، اما مسئله این بازار تنها گرانی نیست. ترکیبی از افزایش هزینه‌های تأمین، وابستگی به واردات، ضعف زنجیره قطعه و نبود شفافیت در فرآیند قیمت‌گذاری، چالش اصلی این بازار را تشکیل می‌دهد. انتشار اطلاعاتی مانند نرخ ارز مورد استفاده، تعرفه‌های واردات، میزان داخلی‌سازی، هزینه‌های قانونی و ساختار هزینه تولید می‌تواند به شفاف‌تر شدن بازار کمک کند. بازار موتورسیکلت امروز دیگر یک بازار کوچک نیست، اما همچنان برای پاسخ به یک سؤال اساسی با مشکل مواجه است: قیمت‌ها دقیقاً بر چه اساسی تعیین می‌شوند؟

1. جواد گفت:

   تیر ۳۰, ۱۴۰۵ در ۲:۳۷ ب٫ظ

   نگران با همین فرمون خودرو دوباره جلو می‌زنه موتور هم که قیمتش بالا هست دارم پول پس انداز میکنم یه وسیله حداقل دو چرخ یا نهایتا چهار چرخ( موتور چهار چرخ🤣) بخرم ماشینم خراب شد باقی زندگی رو اینطوری ادامه بدم

   ۰

   ۰

   پاسخ
2. سعید گفت:

   تیر ۳۰, ۱۴۰۵ در ۵:۴۱ ب٫ظ

   این حرف ها بهونه هست ، برین قیمت جهانی موتورسیکلت ها رو ببینید! شرکت ها دارن با دلار ۵۰۰ هزار تومنی به مردم فاکتور میکنن!

   ۰

   ۰

   پاسخ