تولید خودرو تیر ماه زیر فشار؛ خودروسازان در سقوط آزاد

تولید خودرو در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ با افت ۳۱ درصدی روبه‌رو شد؛ سایپا، مدیران خودرو و کرمان موتور بیشترین ضربه را از کاهش تیراژ خوردند.

افت ۹۰ هزار دستگاهی تولید خودرو

آمار تولید خودروی سواری از فروردین تا تیر ۱۴۰۵ یک تصویر روشن دارد؛ صنعت خودرو فقط با یک افت مقطعی روبه‌رو نیست، بلکه بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید خود را از دست داده است. مجموع تولید شرکت های حاضر در جدول از ۲۹۰ هزار و ۱۶۹ دستگاه در چهار ماه نخست ۱۴۰۴ به ۱۹۹ هزار و ۶۳۲ دستگاه در مدت مشابه ۱۴۰۵ رسیده است. یعنی ۹۰ هزار و ۵۳۷ دستگاه خودرو کمتر تولید شده و تولید سواری کشور حدود ۳۱ درصد پایین آمده است. نکته مهم اینجاست که بخش اصلی این افت از چند خودروساز بزرگ آمده است. افزایش تولید شرکت های کوچک، حتی در مواردی با درصدهای بالا، نتوانسته کاهش تیراژ بازیگران اصلی را جبران کند.

آمار تولید تجمیعی خودروی سواری؛ فروردین تا تیر ۱۴۰۵

ایران خودرو؛ افت دارد، اما هنوز اول است

گروه ایران خودرو همچنان بزرگ ترین تولیدکننده سواری کشور است، اما این جایگاه مانع افت تیراژ آن نشده است. تولید این گروه از ۱۵۲ هزار و ۲۸۳ دستگاه در فروردین تا تیر ۱۴۰۴ به ۱۳۳ هزار و ۶۶۵ دستگاه در مدت مشابه ۱۴۰۵ رسیده است. به این ترتیب، ایران خودرو ۱۸ هزار و ۶۱۸ دستگاه کمتر تولید کرده و تیراژ آن حدود ۱۲ درصد کاهش یافته است. عدد افت ایران خودرو به تنهایی قابل توجه است، اما در مقایسه با سایپا و مدیران خودرو، شدت کاهش آن کمتر بوده است.

سایپا؛ ۳۷ هزار خودرو کمتر

اگر بخواهیم یک شرکت را به عنوان مهم ترین عامل افت تولید چهار ماهه معرفی کنیم، نام سایپا جلوتر از بقیه قرار می گیرد. تولید گروه سایپا از ۷۹ هزار و ۱۰۷ دستگاه به ۴۱ هزار و ۵۲۲ دستگاه رسیده است. یعنی سایپا ۳۷ هزار و ۵۸۵ دستگاه کمتر تولید کرده و افت تیراژ آن حدود ۴۸ درصد بوده است. به زبان ساده، تولید سایپا تقریبا نصف شده است. همین یک عدد نشان می دهد چرا افت این گروه اثر سنگینی روی آمار کل کشور گذاشته است.

کرمان موتور؛ افت ۵۸ درصدی

کرمان موتور نیز یکی دیگر از شرکت هایی است که کاهش تیراژ آن در آمار چهار ماهه به چشم می آید. تولید این شرکت از ۱۶ هزار و ۶۷۵ دستگاه به ۷ هزار و ۲ دستگاه رسیده است. در نتیجه، کرمان موتور ۹ هزار و ۶۷۳ دستگاه کمتر تولید کرده و افت تیراژ آن حدود ۵۸ درصد بوده است.

گروه بهمن؛ بیش از ۴ هزار دستگاه کاهش

تولید گروه بهمن از ۸ هزار و ۱۲۹ دستگاه به ۳ هزار و ۸۲۶ دستگاه رسیده است. این شرکت ۴ هزار و ۳۰۳ دستگاه کمتر تولید کرده و افت آن حدود ۵۳ درصد بوده است. بنابراین، گروه بهمن نیز عملا با کاهش قابل توجه ظرفیت تولید در این بازه روبه رو شده است.

مکث موتور؛ تقریبا بدون تغییر

در میان شرکت های اصلی، مکث موتور وضعیت متفاوتی دارد. تولید این شرکت از ۳ هزار و ۵۱۶ دستگاه به ۳ هزار و ۴۴۵ دستگاه رسیده است. کاهش فقط ۷۱ دستگاه بوده و افت تولید حدود ۲ درصد ثبت شده است. در شرایطی که بیشتر خودروسازان با افت شدید تیراژ روبه رو شده اند، این کمترین افت میان شرکت های اصلی جدول است.

سانیار موتور پارسیان؛ رشد ۹۸ درصدی، اما با تیراژ محدود

سانیار موتور پارسیان برخلاف جریان کلی بازار حرکت کرده است. تولید این شرکت از یک هزار و ۴۹۹ دستگاه به ۲ هزار و ۹۶۷ دستگاه رسیده و ۱ هزار و ۴۶۸ دستگاه افزایش یافته است. رشد تولید سانیار حدود ۹۸ درصد بوده است. اما یک نکته نباید فراموش شود؛ درصد رشد بالا در تیراژ پایین، از نظر تعداد خودرو اثر محدودی دارد. این افزایش تولید هنوز فاصله زیادی با کاهش تیراژ خودروسازان بزرگ دارد.

مدیران خودرو؛ سقوط ۸۷ درصدی

یکی از سنگین ترین افت های جدول متعلق به خودروسازی مدیران است. تولید این شرکت از ۲۱ هزار و ۸۵۳ دستگاه به تنها ۲ هزار و ۸۶۸ دستگاه رسیده است. یعنی مدیران خودرو ۱۸ هزار و ۹۸۵ دستگاه کمتر تولید کرده و تیراژ آن حدود ۸۷ درصد کاهش یافته است. این افت از نظر تعداد خودرو تقریبا هم اندازه کاهش تولید ایران خودرو است؛ با این تفاوت که ایران خودرو همچنان بیش از ۱۳۳ هزار دستگاه تولید کرده، اما تیراژ مدیران خودرو به کمتر از ۳ هزار دستگاه رسیده است.

دیار خودرو؛ رشد بزرگ روی پایه کوچک

دیار خودرو از ۱۶۴ دستگاه در سال گذشته به ۸۱۱ دستگاه در سال جاری رسیده است. این شرکت ۶۴۷ دستگاه افزایش تولید داشته و رشد واقعی آن حدود ۳۹۵ درصد است. اما همین جا یک ایراد آماری وجود دارد؛ عدد ۱۰۰ درصد+ درج شده در جدول با اعداد خام همخوان نیست. دلیل روشن است: تولید پایه دیار خودرو بسیار پایین بوده و افزایش چندصد دستگاهی، درصد رشد بسیار بزرگی ایجاد کرده است.

شرکت هایی با بیشترین افت تولید

وقتی اعداد را کنار هم می گذاریم، تصویر روشن تر می شود. سایپا بیش از ۳۷ هزار دستگاه، ایران خودرو نزدیک به ۱۹ هزار دستگاه و مدیران خودرو تقریبا ۱۹ هزار دستگاه از تولید خود را از دست داده اند. کرمان موتور بیش از ۹ هزار دستگاه، گروه بهمن بیش از ۴ هزار دستگاه و آرین پارس موتور بیش از یک هزار و ۷۰۰ دستگاه کاهش داشته اند. در طرف دیگر، سانیار موتور حدود یک هزار و ۴۷۰ دستگاه و دیار خودرو ۶۴۷ دستگاه به تولید خود اضافه کرده اند. اما تراز نهایی مشخص است؛ رشد شرکت های کوچک حتی با درصدهای چشمگیر، در برابر افت چند هزار دستگاهی خودروسازان بزرگ حرف زیادی برای گفتن ندارد.

آمار تولید خودروی سواری کشور؛ تیرماه ۱۴۰۵

تیرماه هم نشانه ای از برگشت جدی تولید خودرو نشان نمی دهد. تولید خودروی سواری در این ماه از ۶۶ هزار و ۱۷ دستگاه در تیر ۱۴۰۴ به ۵۴ هزار و ۱۵۷ دستگاه در تیر ۱۴۰۵ رسیده است.

تولید تیرماه ۱۸ درصد پایین آمد

در تیرماه ۱۴۰۵، تولید خودروی سواری ۱۱ هزار و ۸۶۰ دستگاه کمتر از تیرماه سال گذشته بوده است. تولید از ۶۶ هزار و ۱۷ دستگاه به ۵۴ هزار و ۱۵۷ دستگاه رسیده و افت واقعی حدود ۱۸ درصد ثبت شده است. یعنی تقریبا یک پنجم تیراژ تیرماه سال گذشته از تولید امسال حذف شده است.

ایران خودرو؛ افت محدود در صدر

تولید ایران خودرو از ۳۷ هزار و ۹۱۳ دستگاه به ۳۶ هزار و ۷۵۹ دستگاه رسیده است. این گروه یک هزار و ۱۵۴ دستگاه کاهش داشته و افت واقعی آن ۳.۰۴ درصد است. بنابراین عدد ۳ درصد کاهش جدول درست است.

سایپا؛ بزرگ ترین ضربه تیرماه

در تیرماه نیز سایپا بیشترین تعداد خودرو را از تیراژ خود از دست داده است. تولید این گروه از ۱۶ هزار و ۶۱۶ دستگاه به ۱۰ هزار و ۶۵۰ دستگاه رسیده است. یعنی ۵ هزار و ۹۶۶ دستگاه کاهش و افت واقعی حدود ۳۵.۹ درصد. عدد ۳۶ درصد کاهش جدول با اعداد خام همخوانی دارد.

کرمان موتور؛ افت ۲۵ درصدی

تولید کرمان موتور از ۳ هزار و ۳۴۷ دستگاه به ۲ هزار و ۵۰۲ دستگاه رسیده است. این شرکت ۸۴۵ دستگاه کمتر تولید کرده و افت واقعی آن حدود ۲۵.۲ درصد است.

مدیران خودرو؛ سقوط ۸۲ درصدی

تولید مدیران خودرو از یک هزار و ۷۱۷ دستگاه به تنها ۳۱۲ دستگاه رسیده است. یعنی یک هزار و ۴۰۵ دستگاه کاهش تولید و افت واقعی حدود ۸۱.۸ درصد. بنابراین عدد ۸۲ درصد کاهش جدول درست است.

یک نکته مهم درباره آمار تولید

در این آمار فقط تولید خودروی سواری محاسبه شده و تولید برخی شرکت ها در بخش خودروهای پیکاپ در جدول نیامده است. به همین دلیل، کاهش یا توقف تولید سواری یک شرکت لزوماً به معنای کاهش کل تولید آن شرکت نیست. برای نمونه، صنایع خودروسازی ایلیا در تیرماه ۱۴۰۴ تعداد ۷۳ دستگاه پیکاپ تولید کرده، در حالی که تولید پیکاپ این شرکت در تیرماه ۱۴۰۵ به ۹۵ دستگاه رسیده است. به این ترتیب، تولید پیکاپ صنایع خودروسازی ایلیا در تیرماه امسال ۲۲ دستگاه افزایش داشته و حدود ۳۰ درصد رشد کرده است؛ اما این افزایش در آمار تولید خودروی سواری این گزارش دیده نمی شود.

بیشترین کاهش تولید تیرماه؛ سایپا در صدر

اگر تعداد واقعی خودروهای از دست رفته ملاک قرار گیرد، فاصله سایپا با سایر شرکت ها قابل توجه است.

در مقابل، سانیار موتور پارسیان ۳۳۸ دستگاه و دیار خودرو ۳۱۹ دستگاه به تولید خود اضافه کرده اند و شتابران خودرو نیز ۱۳۰ دستگاه تولید جدید داشته است. این اعداد نشان می دهند که مشکل اصلی در سمت شرکت هایی قرار دارد که تیراژ بالاتری دارند؛ به همین دلیل، رشد شرکت های کوچک نمی تواند افت خودروسازان بزرگ را جبران کند.

ایران خودرو و سایپا؛ ۸۷.۵ درصد تولید تیرماه

ایران خودرو و سایپا در تیرماه ۱۴۰۵ روی هم ۴۷ هزار و ۴۰۹ دستگاه تولید کرده اند. این رقم حدود ۸۷.۵ درصد کل تولید ثبت شده در جدول است. در نتیجه، هر تغییر در تیراژ این دو شرکت مستقیما روی آمار کل صنعت اثر می گذارد. رشد نزدیک به ۸۰ درصدی سانیار موتور پارسیان، با وجود قابل توجه بودن از نظر درصد، نمی تواند کاهش نزدیک به ۶ هزار دستگاهی سایپا را جبران کند.

جمع بندی؛ افت تولید دیگر فقط یک عدد نیست

تولید خودروی سواری کشور در تیرماه ۱۴۰۵ نسبت به تیرماه سال گذشته حدود ۱۸ درصد کاهش یافته است. تولید از ۶۶ هزار و ۱۷ دستگاه به ۵۴ هزار و ۱۵۷ دستگاه رسیده و ۱۱ هزار و ۸۶۰ دستگاه از تیراژ ماهانه کم شده است. سایپا با افت نزدیک به ۳۶ درصدی، بزرگ ترین عامل کاهش تیراژ تیرماه بوده است. ایران خودرو با وجود افت حدود ۳ درصدی همچنان بزرگ ترین تولیدکننده سواری کشور است و کرمان موتور و گروه بهمن نیز به ترتیب با افت حدود ۲۵ و ۴۵ درصدی روبه رو شده اند.

در بخش خصوصی، مدیران خودرو، آرین پارس موتور، خودروسازان بم و مانیان خودرو افت شدیدی داشته اند. در مقابل، سانیار موتور پارسیان و دیار خودرو رشد کرده اند، اما تیراژ پایین آنها برای جبران افت خودروسازان بزرگ کافی نیست. اما تصویر چهار ماهه حتی جدی تر است. تولید خودرو در فروردین تا تیر ۱۴۰۵، ۹۰ هزار و ۵۳۷ دستگاه کمتر از مدت مشابه سال گذشته بوده و افت ۳۱ درصدی ثبت کرده است.

 در این مدت، سایپا ۳۷ هزار و ۵۸۵ دستگاه، مدیران خودرو ۱۸ هزار و ۹۸۵ دستگاه و ایران خودرو ۱۸ هزار و ۶۱۸ دستگاه از تولید خود را از دست داده اند. کرمان موتور، گروه بهمن و آرین پارس موتور نیز کاهش قابل توجهی داشته اند. در واقع، مسئله اصلی آمار تولید خودرو در این دوره، افت چند شرکت کوچک نیست؛ موتور اصلی تولید کشور در حال کم کردن تیراژ است. این اعداد نشان می دهند که فشار بر تولید خودروی سواری در تیرماه به یک افت ۱۸ درصدی محدود نشده و در آمار چهار ماهه نیز با کاهش ۳۱ درصدی خودش را نشان داده است.