حذف ارز تالار دوم؛ مسیر افزایش قیمت خودرو هموارتر شد

تغییر سیاست ارزی و حذف ارز تالار دوم برای بخشی از نیازهای صنعت خودرو، هزینه تامین قطعات و مواد اولیه را افزایش داده است؛ موضوعی که در کنار رشد نرخ ارز، تورم و مشکلات تولید، فشار بیشتری به قیمت خودرو وارد می کند.

حذف ارز ۱۴۵ هزار تومانی؛ هزینه تولید خودرو بالا می رود

به گزارش آخرین خودرو، تا حدود دو هفته قبل، بخش زیادی از نیاز ارزی زنجیره خودرو از طریق تالار دوم و با نرخ حدود ۱۴۵ هزار تومان تامین می شد. اما با تغییر سیاست ارزی، بسیاری از اقلام مورد نیاز این صنعت دیگر از این مسیر ارز دریافت نمی کنند. حالا خودروسازان و قطعه سازان باید ارز مورد نیاز خود را از مسیرهایی مانند خرید ارز صادرکنندگان یا توافق در بازار آزاد تامین کنند؛ مسیری که هزینه بیشتری نسبت به گذشته دارد. البته شرکت های بزرگ به دلیل خریدهای عمده ارزی، معمولا می توانند ارز را کمی ارزان تر از نرخ بازار تهیه کنند. برای مثال در شرایطی که دلار حدود ۱۹۳ هزار تومان است، خریدهای بزرگ ممکن است با نرخ ۱۸۸ تا ۱۹۰ هزار تومان انجام شود. با این حال، فاصله میان این نرخ ها و ارز ۱۴۵ هزار تومانی تالار دوم همچنان قابل توجه است و باعث افزایش هزینه واردات قطعات، مواد اولیه و کالاهای مورد نیاز تولید خواهد شد.

صف تخصیص ارز طولانی تر شد

مشکل صنعت خودرو فقط افزایش قیمت ارز نیست. طولانی شدن روند تخصیص ارز نیز فشار مضاعفی به تولیدکنندگان وارد کرده است. بررسی ها نشان می دهد زمان انتظار برای تامین ارز مواد اولیه، قطعات و کالاهای واسطه ای از حدود ۹۰ روز به بیش از ۲۱۰ روز رسیده است. این تاخیر به معنی حذف نیاز ارزی نیست، بلکه باعث شده بخشی از تقاضای صنایع به ماه های آینده منتقل شود. در نتیجه، تولیدکنندگان برای تامین به موقع قطعات و مواد اولیه با مشکل بیشتری روبرو هستند. این شرایط فقط واردات قطعات خودرو را تحت تاثیر قرار نمی دهد. صنایعی مانند فولاد و پتروشیمی نیز که مواد اولیه خودروسازان را تامین می کنند، از تغییرات ارزی تاثیر می پذیرند و افزایش هزینه آنها در نهایت به صنعت خودرو منتقل می شود.

فشار دوباره به بازار ارز

با بازگشت تدریجی تقاضای صنایع برای تامین ارز، احتمال افزایش فشار بر بازار ارز وجود دارد. بسیاری از درخواست های ارزی که به دلیل شرایط اقتصادی و محدودیت های موجود به تعویق افتاده اند، همچنان پابرجا هستند. این یعنی نیاز ارزی از بین نرفته و فقط زمان تامین آن عقب افتاده است. در صورتی که بخشی از این تقاضا به بازار آزاد منتقل شود، هزینه تامین ارز برای خودروسازان و قطعه سازان افزایش خواهد یافت. از آنجا که بخش قابل توجهی از هزینه تولید خودرو به قیمت قطعات، مواد اولیه و تجهیزات وابسته است، رشد دوباره نرخ ارز می تواند فشار بیشتری به قیمت تمام شده خودرو وارد کند.

تورم؛ عامل دیگر افزایش هزینه خودرو

در کنار مشکلات ارزی، ادامه روند تورمی اقتصاد نیز یکی از عوامل موثر بر قیمت خودرو است. طبق اعلام بانک مرکزی، تورم نقطه به نقطه در تیرماه به حدود ۸۸ درصد رسیده است؛ یعنی سطح عمومی قیمت ها نسبت به سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است. افزایش تورم به معنی رشد هزینه های مختلف تولید از مواد اولیه گرفته تا دستمزد، حمل ونقل و خدمات است. به همین دلیل حتی بدون افزایش نرخ ارز نیز، تولیدکنندگان با افزایش هزینه روبرو هستند. برخی کارشناسان احتمال رشد بیشتر تورم تا ۱۰۰ دردصد در نیمه دوم سال را مطرح کرده اند. در صورت افزایش دوباره نرخ ارز، صنعت خودرو با فشار مضاعفی مواجه خواهد شد؛ چرا که هم هزینه تامین ارز بالاتر می رود و هم قیمت نهاده های تولید افزایش پیدا می کند.

مشکل فقط ارز نیست؛ تولید هم تحت فشار است

افزایش هزینه خودرو فقط به بازار ارز مربوط نمی شود. در بخش تولید نیز مشکلاتی مانند تامین قطعات، مواد اولیه، حمل ونقل و انرژی می تواند هزینه ساخت خودرو را افزایش دهد. محدودیت برق صنایع در ماه های گرم سال و نگرانی درباره تامین گاز کارخانه ها در فصل سرد، از جمله عواملی است که می تواند روند تولید خودروسازان و قطعه سازان را تحت تاثیر قرار دهد. در شرایطی که هزینه تولید بالا می رود، کاهش احتمالی عرضه نیز می تواند فشار بیشتری به بازار خودرو وارد کند. در نهایت، افزایش قیمت خودرو حاصل یک عامل مشخص نیست؛ بلکه ترکیبی از حذف ارز ارزان، رشد هزینه های تولید، تورم و مشکلات زنجیره تامین است که مسیر افزایش قیمت ها را هموارتر می کند.