بنزین بی کیفیت و سکوت شرکت پخش ؛ بازنده مردم هستند!

افزایش گزارش های مردمی از خرابی خودروها پس از سوخت گیری، کیفیت بنزین را دوباره به یکی از مهم ترین دغدغه های مالکان خودرو تبدیل کرده است؛ موضوعی که هنوز هیچ نهاد مشخصی مسئولیت آن را بر عهده نگرفته است.

موج خرابی خودروها؛ آیا کیفیت بنزین افت کرده است؟

به گزارش آخرین خودرو، اگر این روزها سری به فضای مجازی بزنید، احتمالاً با ویدئوها و گزارش های زیادی از خرابی خودروها پس از سوخت گیری روبه رو می شوید. مالکان خودروهای وارداتی و مونتاژی از برندهای چینی، ژاپنی و اروپایی می گویند پس از سوخت گیری با مشکلاتی مانند احتراق نامناسب، روشن شدن چراغ چک، ذوب شدن شمع ها، اختلال در سیستم سوخت رسانی و در نهایت خرابی کامل موتور مواجه شده اند. البته تاکنون هیچ گزارش رسمی و مستقلی منتشر نشده که کیفیت بنزین را عامل قطعی این خرابی ها بداند. با این حال، افزایش چشمگیر این گزارش ها و تکرار آن از سوی رانندگان، تعمیرکاران و فعالان بازار خودرو، این سؤال را ایجاد کرده است که آیا کیفیت بنزین نسبت به گذشته کاهش پیدا کرده است؟

چرا گارانتی خسارت را قبول نمی کند؟

بسیاری از مالکان انتظار دارند هزینه تعمیر خودرو از سوی شرکت های واردکننده یا مونتاژکننده پرداخت شود، اما در عمل معمولاً چنین اتفاقی نمی افتد. دلیل آن هم روشن است و واقعیت این است که این شرکت ها هم حق دارند. هر موتور بر اساس کیفیت مشخصی از سوخت طراحی و تنظیم می شود. اگر کیفیت بنزین پایین تر از استاندارد مورد نیاز موتور باشد، خودروساز و واردکننده معمولاً این خسارت را مشمول گارانتی نمی دانند؛ زیرا خودرو برای کار با چنین سوختی طراحی و آزمایش نشده است و خود سازنده خارجی اصلی هم اصلاً تصوری از وجود چنین بنزینی در دنیا ندارد. نتیجه این شرایط، پرداخت هزینه هایی است که گاهی از ۵۰۰ میلیون تومان شروع می شود و در بعضی خودروها به چند میلیارد تومان هم می رسد.

در دنیا راننده انتخاب می کند؛ در ایران هیچ‌کس

در بسیاری از کشورها، رانندگان هنگام سوخت گیری می توانند بین چند نوع بنزین با اکتان و کیفیت متفاوت انتخاب کنند. هر فرد متناسب با موتور خودرو، سوخت مناسب را انتخاب می کند و در صورت نیاز، هزینه بیشتری هم می پردازد. اما در ایران چنین انتخابی وجود ندارد. مصرف کننده فقط به یک نوع بنزین دسترسی دارد؛ بنزینی که سال هاست درباره کیفیت آن بحث های زیادی مطرح می شود. حالا هم افزایش گزارش های خرابی خودروها باعث شده این نگرانی بیش از گذشته جدی شود.

آیا گران شدن بنزین مشکل را حل می کند؟

احتمالاً نه. ممکن است پایین بودن قیمت بنزین یکی از عواملی باشد که بر کیفیت آن اثر گذاشته است، اما حتی اگر قیمت سوخت افزایش پیدا کند، هیچ تضمینی وجود ندارد که کیفیت آن هم بهتر شود. تولید بنزین مانند بسیاری از صنایع کشور تحت تأثیر تورم، افزایش هزینه های تولید، محدودیت های ارزی و شرایط اقتصادی قرار دارد. از طرف دیگر، مصرف بنزین از ظرفیت تولید فاصله گرفته، ناوگان خودرویی کشور همچنان فرسوده است و اقتصاد نیز آمادگی حرکت به سمت بنزین آزاد با قیمت واقعی را ندارد. به همین دلیل، افزایش قیمت به تنهایی نمی تواند مشکل کیفیت بنزین را حل کند. نمونه هایی از این وضعیت در برخی کشورهای دیگر نیز دیده شده است. برای مثال، در سال های اخیر و هم زمان با جنگ، گزارش هایی از روسیه منتشر شد که از افت کیفیت بخشی از فرآورده های نفتی حکایت داشت. البته شرایط ایران و روسیه یکسان نیست، اما این مثال نشان می دهد حتی کشورهای تولیدکننده انرژی هم در شرایط بحرانی ممکن است با چالش کیفیت سوخت روبه رو شوند.

فرضیه ای که سال ها مطرح است، اما هنوز پاسخی ندارد

برخی کارشناسان حوزه انرژی معتقدند بنزین هنگام خروج از پالایشگاه کیفیت قابل قبولی دارد و حتی آزمون های استاندارد را با موفقیت پشت سر می گذارد. در مقابل، سال هاست فرضیه دیگری نیز مطرح می شود؛ اینکه ممکن است در فرآیند انتقال، نگهداری یا حتی افزایش حجم بنزین، کیفیت نهایی سوخت تغییر کند. برای درک ساده تر این موضوع، یک مثال روزمره را در نظر بگیرید. اگر به یک لیوان چای شکر اضافه کنید، حجم و وزن محتویات لیوان بیشتر می شود، اما ترکیب اولیه آن نیز تغییر می کند. برخی کارشناسان معتقدند اگر فرآیندهای مشابه برای افزایش حجم سوخت در مقیاس میلیون ها لیتر انجام شود، می تواند بر کیفیت نهایی بنزین اثر بگذارد. البته درباره این فرضیه اتفاق نظر وجود ندارد. برخی آن را به فرآیندهای رسمی نسبت می دهند و برخی دیگر احتمال تخلف در بخش هایی از زنجیره انتقال و توزیع را مطرح می کنند.

رسانه تخصصی آخرین خودرو هیچ یک از این دیدگاه ها را تأیید یا رد نمی کند و این فرضیه صرفاً بازتاب نظر برخی کارشناسان است، زیرا تاکنون هیچ سند رسمی و قابل استنادی برای اثبات یا رد قطعی آن منتشر نشده است.

چرا هیچ کس مسئول پاسخگویی به کیفیت بنزین نیست؟

شاید مهم ترین ابهام این روزهای بازار سوخت، نه خود کیفیت بنزین، بلکه نبود یک مرجع مشخص برای پاسخگویی باشد. در ظاهر، مسئولیت ها مشخص است. پالایشگاه ها بنزین را تولید می کنند و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی وظیفه انتقال و توزیع آن را بر عهده دارد. اما هر بار که بحث کیفیت بنزین مطرح می شود، هیچ نهادی مسئولیت مستقیم آن را نمی پذیرد. شرکت ملی پالایش و پخش تأکید می کند بنزین را مطابق استاندارد تحویل می گیرد و در شبکه توزیع مشکلی وجود ندارد. پالایشگاه ها نیز می گویند سوخت تولیدی آن ها استانداردهای لازم را دارد و نتایج آزمون های کیفی این موضوع را تأیید می کند. با این حال، سؤال اصلی همچنان پابرجاست؛ اگر کیفیت بنزین مشکلی ندارد، دلیل افزایش گزارش های مردمی از خرابی خودروها چیست؟ و اگر کیفیت سوخت در بخشی از زنجیره تولید یا توزیع کاهش پیدا کرده، چرا هیچ نهادی مسئولیت آن را بر عهده نمی گیرد؟ تا زمانی که پاسخ روشنی برای این پرسش ها وجود نداشته باشد، ابهام و بی اعتمادی ادامه خواهد داشت.

چرا مردم حق دارند از کیفیت بنزین مطلع باشند؟

انتشار مشخصات واقعی بنزین عرضه شده در جایگاه ها می تواند بخش زیادی از این ابهام را برطرف کند. اگر عدد واقعی اکتان، میزان گوگرد، بنزن و سایر شاخص های کیفی به صورت منظم اعلام شود، رانندگان می توانند آگاهانه تر از خودروهای خود استفاده کنند و در صورت نیاز، با رعایت توصیه های فنی یا استفاده از مکمل های معتبر، احتمال آسیب به موتور را کاهش دهند. شفافیت شاید کیفیت بنزین را تغییر ندهد، اما دست کم مشخص می کند سوختی که هر روز وارد باک میلیون ها خودرو می شود، چه کیفیتی دارد و چه نهادی مسئول نظارت بر آن است.

بنزین بی کیفیت فقط به موتور آسیب نمی زند

افت کیفیت بنزین فقط به خرابی موتور ختم نمی شود. هر موتور بنزینی برای کار با سوختی با مشخصات مشخص طراحی شده است. وقتی کیفیت سوخت از این استاندارد پایین تر باشد، احتراق به درستی انجام نمی شود و مصرف سوخت افزایش پیدا می کند. در چنین شرایطی، فشار بیشتری به موتور، انژکتورها، شمع ها، کاتالیست و دیگر قطعات وارد می شود و استهلاک خودرو بالا می رود. نتیجه این اتفاق، افزایش هزینه تعمیرات برای مالکان خودرو است. این موضوع فقط به مردم آسیب نمی زند. افزایش مصرف بنزین، دولت را نیز ناچار می کند منابع بیشتری برای تولید یا واردات سوخت اختصاص دهد. از سوی دیگر، افزایش استهلاک خودروها به معنای مصرف بیشتر قطعات یدکی و تحمیل هزینه های بیشتر به اقتصاد کشور خواهد بود.

1. میثم گفت:

   مرداد ۷, ۱۴۰۵ در ۳:۰۹ ب٫ظ

   سوخت بدون شک بسیار بهتر می تواند باشد ، اما من مشکل را در طراحی موتورهای جدید می بینم.

   ۱

   ۶

   پاسخ
2. A گفت:

   مرداد ۷, ۱۴۰۵ در ۳:۲۴ ب٫ظ

   چیشون خوبه که بنزینشون خوب باشه

   ۷

   ۲

   پاسخ